سواپ در فارکس چیست؟ | نحوه محاسبه سواپ، انواع آن و معرفی حساب های سواپ فری

وقتی با معاملات اهرمی کار میکنید عملاً با مبلغ کم میتوانید پوزیشن های بزرگ باز نمایید. مثلاً شما 100 دلار دارید و قصد دارید روی جفت ارز طلا/دلار معامله ای باز کنید و لوریج حساب شما 1:500 می باشد که در این حالت تا 50,000 دلار امکان باز کردن پوزیشن دارید. این اعتباری که بروکر در اختیار شما قرار می دهد دارای کارمزدی می باشد که پس از انتقال پوزیشن معاملاتی به روز بعد اعمال می گردد و به آن سواپ می گویند و در کنار اسپرد و کمیسیون جزء درآمدهای بروکرها می باشد.

این سودی که بروکر تحت عنوان سواپ دریافت می کند توسط برخی مراجع تقلید تحت عنوان نزول تلقی شده (که در دین اسلام حرام است) و به همین دلیل است که بروکرها حساب های اسلامی را ایجاد کرده اند و در آن گاهی 5، گاهی 10 و حتی تا 2 هفته اگر معامله باز بماند هیچ سواپی به حساب تعلق نمی گیرد.

CPIFR در 9 مه 2018 توسط هیئت مدیره صندوق بین المللی پول مورد بحث و تایید قرار گرفت (منبع World Bank Group) که بخشی از آن را قرار می دهیم:

گنجاندن اصول اساسی برای مقررات مالی اسلامی (بخش بانکی) (CPIFR) صادر شده توسط هیئت خدمات مالی اسلامی (IFSB)،1 به عنوان بخشی از استانداردهای مورد استفاده در ارزیابی رژیم‌های نظارتی و تنظیمی بانکی حوزه‌های قضایی عضو مربوطه تحت برنامه ارزیابی بخش مالی (FSAP) و گزارش‌های رعایت استانداردها و ضوابط (ROSCs) ارائه می‌دهد. CPIFR تا حد زیادی منعکس کننده ترتیب اصول اساسی بازل در مورد نظارت مؤثر بانکی (BCP) است، به همراه پنج اصل اضافی که مختص عملیات بانکی اسلامی هستند.

و در بخش دیگر این مقاله آمده:

دارایی‌های مالی اسلامی جهانی به حدود 2 تریلیون دلار آمریکا رسیده است که بخش بانکی حدود 85 درصد از کل دارایی‌ها را تشکیل می‌دهد. بانکداری اسلامی در بیش از 60 کشور وجود دارد و این صنعت در 13 حوزه قضایی از اهمیت سیستماتیک برخوردار شده است، طبق تعریف IFSB از «سیستماتیک» که 15 درصد یا بیشتر از دارایی‌های بانکی داخلی را تشکیل می‌دهد

بر این اساس بروکرها نیز برای اینکه کاربران مسلمان خود را از دست ندهند مقررات اسلامی را در بخش مالی (جهت حذف سواپ) قرار دادند و بدین ترتیب حساب های اسلامی در بروکرها ایجاد گردید.

زمانی که معاملات معاملات بلند مدت و یا سوئینگ باز میکنید باید حتما سواپ را در هزینه های معاملاتی خود محاسبه کنید تا دچار ضرر پنهان نشوید. در ابتدای روزهای معامله گریم، زمان هایی بود که خودم معامله باز داشتم و در برخی معاملات (مثلاً سل طلا) دارای سواپ مثبت و در برخی دیگر (مثل بای یورو) دارای سواپ منفی میشدم و بدینصورت گاهی سواپ ها را به صورت یِر رد میکردم اما بعدها متوجه شدم که چون مسلمان هستیم میتوانیم حساب های سواپ فری را در بروکرهایی که به ایرانیان خدمات می دهند فعال کنیم و معمولاً تا دو هفته اگر معامله به صورت ممتد باز باشد، سواپی از حساب ما کسر یا اضافه نخواهد گردید.

طی تریدهایی که در بروکرهای خارجی بین المللی داشتم باید بگویم که علاوه بر کمیسیون، اسپرد و سواپ یک هزینه دیگر بعنوان ادمین فی (Admin Fee) در این بروکرها وجود دارد که به صورت مستقیم از مارجین تریدرها کسر میگردد و منتظر بسته شدن معاملات شما نمی ماند (بعنوان نمونه ادمین فی بروکر BlackBull یا Oanda را مشاهده میکنید).

سواپ در فارکس چیست؟

سواپ (Swap) در فارکس به هزینه نگهداری یا سود شبانه گفته می شود که بابت انتقال پوزیشن معاملاتی به روز بعد اعمال می گردد و این مبلغ به طور معمول پس از عبور از ساعت 00:00 به وقت سرور بروکرها محاسبه می گردد. در واقع چون در فارکس شما هم زمان یک ارز می خرید و ارز دیگر را می فروشید (قرض می گیرید) بهره ناشی از تفاوت نرخ بهره بین این دو ارز لحاظ می گردد و اگر ارز خریده شده نرخ بهره بالاتری داشته باشد، ممکن است سواپ مثبت (سود) دریافت نمایید و اگر برعکس باشد سواپ منفی (هزینه) خواهید پرداخت.

مبنای اصلی محاسبه سواپ تفاوت نرخ بهره بین دو ارز موجود در جفت ارزها می باشد. مثلاً اگر جفت ارز EUR/USD را خریداری کنید، میزان سواپ به اختلاف نرخ بهره یورو و دلار بستگی دارد. در صورتی که نرخ بهره یورو بالاتر باشد ممکن است سواپ مثبت باشد و مبلغی را دریافت کنید ولی اگر نرخ بهره دلار بیشتر باشد، سواپ منفی خواهد شد که به اندازه مبلغ سواپ از حساب شما کسر می شود.

بنابراین دو حالت برای سواپ وجود دارد که سواپ مثبت باعث می شود شما به اندازه مبلغ سواپ دریافت سود داشته باشید و در سواپ منفی، از حساب شما به اندازه مبلغ سواپ مبلغی کسر خواهد گردید. این موضوع برای تریدرهایی که معاملات بلند مدت دارند اهمیت زیادی دارد چرا که مجموع سواپ ها در طول زمان می تواند تاثیر قابل توجهی بر نتیجه نهایی معامله بگذارد.

سوال بسیاری از کاربران این است که اگر پوزیشن را ساعت 11 شب باز کنیم و 1 صبح ببندیم، آیا سواپ می گیریم؟ که جواب بله می باشد چرا که همین که معامله شما از ساعت 00:00 به وقت بروکر عبور نماید سواپ اعمال می گردد و فرقی نمی کند 1 ساعت باز بوده باشد یا 23 ساعت و تنها ملاک عبور معامله از روز جدید است و مدت باز بودن معامله هیچ تاثیری در میزان سواپ ندارد.

توجه داشته باشید که مقدار سواپ به عواملی مثل نرخ بهره ارزها، جهت پوزیشن (Long یا Short)، حجم پوزیشن و سیاست بروکر بستگی دارد و عدد یکسانی برای همه بروکرها وجود ندارد و حتماً برای پوزیشن های بلند مدت سواپ را در محاسبه سود/زیان و مدیریت ریسک خود لحاظ نمایید.

شایان بیان است که در حالت استاندارد، سواپ بر اساس نرخ بهره اعلامی توسط بانک مرکزی هر کشور تنظیم می گردد ولی این موضوع برای بسیاری از بروکرهایی که به کاربران ایرانی خدمات می دهند کاملاً متفاوت می باشد چرا که بروکرهایی که به ایرانیان خدمات می دهند دارای نرخ های ثابت و از پیش تعیین شده برای سواپ هستند، لزوماً از نرخ بهره واقعی ارزها تبعیت نمی کنند و همچنین در اکثر روزها، مقدار سواپ تقریباً یکسان می باشد که این سیاست ها باعث می شود تریدرهای ایرانی بتوانند راحت تر هزینه های معاملاتی خود را پیش بینی نمایند ولی در عین حال واقعی بودن نرخ ها به سیاست داخلی بروکر بستگی دارد.

چرا چهارشنبه ها سواپ سه برابر است؟

در روزهای چهارشنبه سواپ به صورت Triple Swap محاسبه می گردد و دلیل این موضوع فرآیند تسویه آخر هفته در شبکه بین بانکی می باشد، پس در نتیجه تریدرهایی که پوزیشن خود را از چهارشنبه شب عبور می دهند، باید انتظار داشته باشند سه برابر مقدار معمول سواپ بدهند یا دریافت نمایند. به طور کلی در خصوص سواپ به صورت خلاصه:

چرا بروکرها سواپ دریافت می کنند؟

برای درک دلیل دریافت سواپ توسط بروکرها، باید ساز و کار اصلی معاملات اهرمی در فارکس را بشناسیم. بسیاری از تریدرها با مبالغ نسبتاً کم وارد بازار می شوند ولی حجم معاملاتی که انجام می دهند چندین برابر سرمایه واقعی آن هاست. این اختلاف حجم از طریق لوریج (Leverage) تامین می گردد و دقیقاً از همین جا بحث سواپ شکل می گیرد. 

مثلاً فرض کنید تنها 50 دلار در حساب خود دارید و قصد دارید یک پوزیشن 0.01 لات روی EUR/USD باز کنید و از آنجا که هر یک لات معادل 100,000 واحد از ارز پایه است، اندازه 0.01 لات برابر با 1,000 یورو خواهد بود. بنابراین شما با 50 دلار سرمایه واقعی نمی توانید چنین معامله ای را بدون استفاده از لوریج انجام دهید. اینجاست که بروکر وارد می شود و اجازه می دهد تا با استفاده از لوریج 1:100، سرمایه شما را تا 100 برابر افزایش می دهد تا بتوانید معامله را باز نمایید و نتیجه این است که با 50 دلار، قدرت معامله تا 5,000 دلار را خواهید داشت.

طبیعی است که هر وامی هزینه دارد؛ بروکر عملاً سرمایه ای را که از بازار بین بانکی تامین کرده را در اختیار شما قرار می دهد پس منطقی است که بابت این وام سود دریافت نماید که این سود همان سواپ یا بهره شبانه می باشد. شایان توجه است که در صورتیکه مایلید بیشتر در خصوص لوریج و لات (حجم معامله) بدانید باید مطالب اختصاصی هر کدام را از طریق صفحات «لوریج در فارکس» و «لات در فارکس» مطالعه کنید.

چرا بعضی حساب ها «سواپ فری» هستند؟

در برخی کشورهای مسلمان پرداخت بهره شبانه معادل ربا محسوب می گردد و از نظر شرعی برای مسلمانان مجاز نیست. به همین دلیل بروکرهایی که به کاربران مسلمان خدمات می دهند، حساب هایی با عنوان Swap-Free یا Islamic Account ارائه می نمایند. در این حساب ها تریدر برای نگهداری پوزیشن در طول شب بهره ای پرداخت نمی نمایند یا فرمول کارمزد به گونه ای تغییر می کند که برای کاربران ماهیت ربوی نداشته باشد.

در خصوص بهترین بروکرهایی که به کاربران ایرانی خدمات ارائه می کنند میتوان به «این صفحه» مراجعه کنید و به صورت دقیق و تخصصی، بهترین بروکرهایی که به تریدرهای ایرانی خدمات می دهند را بشناسید و آن ها را باهم مقایسه کنید و همچنین با مطالعه «بهترین بروکرها با حساب اسلامی» نیز میتوانید بروکرهایی که بهترین حساب های اسلامی را ارائه می دهند بررسی نمایید.

نحوه محاسبه سواپ در فارکس

محاسبه سواپ معمولاً بر اساس تفاوت نرخ بهره دو ارز انجام می شود (همانطور که پیشتر گفته شد). برای درک بهتر فرض کنید در حال معامله جفت ارز EUR/USD هستید که مهم ترین جفت ارز دنیا محسوب می گردد. در این جفت ارز:

• یورو ارز پایه (Base Currency)
• دلار ارز مظنه (Quote Currency)

خواهد یود که برای محاسبه سواپ، باید نرخ بهره هر دو ارز و حجم معامله را بدانیم. الان فرض کنید تریدر یک پوزیشن خرید 0.10 لات (معادل 10,000 یورو) روی EUR/USD باز می کند و نرخ بهره ها:

• یورو: 0.05% (در حال خرید یورو است)
• دلار: 0.25% (در حال فروش دلار است)

بنابراین اختلاف نرخ بهره = 0.20%- خواهد بود که عملاً باعث سواپ منفی (کسر مبلغ سواپ از حساب) خواهد گردید. حال سواپ روزانه برابر است با:

[(10,000×(−0.20٪))÷365]≈0.05479−

یعنی تریدر روزانه تقریباً 5 سنت را بابت سواپ منفی پرداخت خواهد کرد. قابل تاکید است که اگر ارز پایه (مثلاً در یک جفت ارز دیگر) نرخ بهره بالاتری نسبت به ارز مظنه داشته باشد، تریدر ممکن است سواپ مثبت یا همان سود شبانه دریافت نماید. برای بالا بردن اطلاعات خود در خصوص جفت ارزها نیز پیشنهاد می شود که از مقاله «انواع جفت ارز در فارکس و تفاوت آنها» بازدید به عمل آورید چرا که به صورت تخصصی در این مقاله جفت ارزها تشریح شده اند.

جدول محاسبه سواپ

بروکرهای بدون سواپ در فارکس

در معاملات فارکس بخش قابل توجهی از کاربران را مسلمانان تشکیل می دهند و بر اساس قوانین شریعت، دریافت یا پرداخت سود حاصل از وام (ربا) ممنوع می باشد که از آنجا که سواپ در اصل نوعی سود یا بهره شبانه محسوب می گردد، بسیاری از مسلمانان نمی توانند در حساب های معاملاتی معمولی فعالیت نمایند که برای حل این مشکل، بروکرها نوعی حساب خاص با نام حساب سواپ فری (Swap-Free) یا حساب اسلامی ارائه نموده اند و در این حساب ها، تریدرها بابت نگهداری پوزیشن در طول شب هیچ بهره ای پرداخت نمی نمایند و ساختار کارمزد تغییر داده می شود تا با قوانین اسلامی سازگار باشد.

حساب اسلامی بدون سواپ در فارکس چیست؟

حساب اسلامی همان حساب معاملاتی معمولی هستند با این تفاوت که هیچ هزینه شبانه ای (Swap) روی پوزیشن ها اعمال نمی شود و این حساب ها برای تریدرها مسلمان ایجاد شده اند تا بتوانند بدون درگیر شدن با بهره معامله نمایند. بروکرها برای رعایت قوانین اسلامی یکی از روش های زیر را جایگزین سواپ می کنند:

• حذف کامل هزینه شبانه
• اعمال کارمزد ثابت یا کمیسیون مشخص
• محدود کردن تعداد روزهایی که معامله می تواند بدون سواپ باز بماند

به این ترتیب ماهیت حساب ربوی نخواهد بود و تریدرها می تواند با اطمینان شرعی فعالیت نمایند.

آیا حتماً باید در یک کشور اسلامی باشید تا حساب سواپ فری بگیرید؟

در گذشته بسیاری از بروکرها فقط در صورتی حساب اسلامی می دادند که کاربر ساکن کشور مسلمان باشد. اما امروزه بروکرهای زیادی به تریدرهای سراسر دنیا (از جمله ایرانیان) حساب سواپ فری ارائه می نمایند؛ حتی اگر محل سکونت آن ها کشور اسلامی نباشد. در حال حاضر کافی است تریدر درخواست حساب سواپ فری بدهد، شرایط و قوانین بروکر را بپذیرد و در برخی موارد ثابت کند که مسلمان است (نه همه بروکرها این شرط را دارند). پس دریافت حساب بدون سواپ کاملاً به سیاست بروکر بستگی دارد و محدود به کشور محل زندگی نیست.