هجینگ در فارکس چیست؟ | آموزش کامل Hedging و استراتژی های پوشش ریسک

هجینگ (Hedging) یا پوشش ریسک یکی از مهم ترین روش های مدیریت ریسک و سرمایه در بازارهای مالی می باشد که معامله گران، سرمایه گذاران و حتی شرکت های بین المللی برای محافظت از سرمایه خود در برابر نوسانات نرخ ارز و همچنین کاهش ریسک معاملات از آن استفاده می نمایند.

بازار فارکس نیز از این قائله مستثنی نیست؛ چرا که در بازار فارکس نوسانات شدید قیمت ارزها می تواند باعث زیان های سنگین گردد که به همین دلیل بسیاری از تریدرها و سرمایه گذاران حرفه ای از استراتژی های هجینگ استفاده میکنند.

پیشنهاد من به تریدرهای مبتدی و حتی بسیاری از تریدرهای نیمه حرفه ای این است که تا زمانی که تجربه و تسلط کافی بر مدیریت ریسک و مدیریت معاملات ندارند، از هجینگ در فارکس با احتیاط استفاده کنند. اگر معاملات هج به درستی مدیریت نشوند، نه تنها ریسک کاهش پیدا نمی کند، بلکه ممکن است زیان های سنگین تری نیز ایجاد کند.

هجینگ نیازمند آمادگی ذهنی، کنترل احساسات و درک عمیق تری از رفتار بازار می باشد؛ به همین دلیل برای افرادی که به تازگی وارد دنیای معامله گری شده اند، می تواند استراتژی پیچیده و چالش برانگیزی باشد.

هجینگ در فارکس چیست؟

هجینگ فارکس (Forex Hedging) به معنای باز کردن یک یا چند معامله برای کاهش ریسک پوزیشن های اصلی در بازار است (پوزیشن های هج با معامله اصلی رابطه معکوس دارد) و بهتر است بدانید که هدف اصلی از هجینگ کسب سود مستقیم نیست، بلکه محدود کردن ضررهای احتمالی در شرایط نامساعد بازار می باشد؛

عملاً هجینگ مانند یک بیمه مالی عمل می کند (یعنی شما هزینه ای پرداخت می کنید تا در صورت وقوع شرایط نامطلوب، زیان کمتری متحمل شوید) و در این روش تریدر با استفاده از ابزارهای مالی مختلف تلاش می نماید با ایجاد موقعیت های معاملاتی مخالف یا مرتبط اثر زیان های احتمالی را کاهش دهد. هجینگ بیشتر در بازارهای زیر کاربرد دارد:

• بازار فارکس
• سهام
• کالاها و کامودیتی ها
• ارزهای دیجیتال
• شاخص های بورسی

چرا معامله گران فارکس از هجینگ استفاده می کنند؟

هجینگ برای تریدرها و سرمایه گذاران اهمیت زیادی دارد چرا که بازارهای مالی همیشه با ریسک و نوسان همراه هستند و بسیاری از شرکت های بزرگ، بانک ها و صندوق های سرمایه گذاری از تکنیک های هجینگ برای محافظت از دارایی های خود استفاده می کنند.

همانطور که آگاهید بازار فارکس به شدت تحت تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و اخبار جهانی قرار دارد. تغییر نرخ بهره، داده های تورمی، جنگ ها یا تصمیمات بانک های مرکزی می توانند باعث نوسانات شدید قیمت گردند؛

اگر معامله گری معتقد باشد که روند بلند مدت بازار همچنان صعودی است ولی در کوتاه مدت احتمال افت قیمت وجود دارد، هجینگ می تواند راهکاری مناسب برای جلوگیری از زیان موقت باشد. از مزایای هجینگ میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

در هجینگ نیز بخشی از سود احتمالی را برای کاهش ریسک قربانی می کنید.

هجینگ چگونه در فارکس کار می کند؟

در هجینگ معامله گر معمولاً دو موقعیت معاملاتی متضاد باز می کند تا بخشی از ریسک بازار خنثی گردد. مثلاً اگر روی یک جفت ارز معامله خرید داشته باشید می توانید همزمان یک معامله فروش نیز باز کنید که در این شرایط اگر بازار برخلاف انتظار حرکت نماید، سود معامله دوم می تواند بخشی از زیان معامله اول را جبران کند.

در نظر داشته باشید که هجینگ یک روش سودسازی تضمینی نیست و حتی حرفه ای ترین استراتژی های هجینگ نیز نمی توانند تمام ریسک بازار را حذف کنند.

علاوه بر این اسپرد، کمیسیون، سواپ و هزینه قراردادهای مشتقه می توانند روی نتیجه نهایی تاثیرگذار باشند.

انواع روش های هجینگ در فارکس

استراتژی های هجینگ در فارکس متنوع هستند و معمولاً با استفاده از ابزارهای مشتقه انجام می شوند (یعنی ابزارهایی که قیمت آن ها از دارایی اصلی گرفته می شود). استراتژی های هجینگ عبارتند از:

• هج کامل (Perfect Hedge) یا مستقیم (Direct Hedging)
• هج با چند جفت ارز (Multiple Currency Hedging)
• هج ناقص (Imperfect Hedge)
• هج با آپشن فارکس (Forex Options Hedging)
• هج با قراردادهای فیوچرز یا آتی (Currency Futures)

1. استراتژی هج کامل (Perfect Hedge) یا مستقیم (Direct Hedging)

هج کامل یا مستقیم ساده ترین روش پوشش ریسک در فارکس می باشد و در این استراتژی معامله گر همزمان روی یک جفت ارز پوزیشن خرید و فروش باز می نماید.

مثلاً فرض کنید روی جفت ارز EUR/USD معامله خرید (Buy) دارید. اگر احتمال کاهش قیمت را بدهید، می توانید همزمان یک معامله فروش (Sell) نیز روی همان جفت ارز باز کنید که در این حالت:

• اگر بازار نزولی شود، معامله فروش سود می دهد
• و همچنین اگر بازار صعودی شود، معامله خرید سود خواهد داشت

در این روش همزمان هم خریدار هستید و هم فروشنده که به این ترتیب بخشی از ریسک بازار خنثی می گردد و برای شرایط مبهم بازار مناسب می باشد.

مزایای و معایب هج مستقیم

2. هجینگ با چند جفت ارز (Multiple Currency Hedging)

در روش چند جفت ارز تریدر از همبستگی بین جفت ارزها استفاده می نماید. برخی جفت ارزها معمولاً رفتار قیمتی مشابهی دارند؛ به همین دلیل معامله گران می توانند با استفاده از این همبستگی ریسک معاملات خود را پوشش دهند (با باز کردن معاملات مخالف روی جفت ارزهای مرتبط).

بعنوان مثال اگر روی EUR/USD معامله خرید دارید، می توانید برای پوشش ریسک دلار روی GBP/USD معامله فروش باز کنید چرا که این دو جفت ارز اغلب همبستگی مثبتی باهم دارند. در این شرایط:

• اگر دلار تقویت شود، سود معامله اول می تواند بخشی از زیان معامله دوم را جبران نماید
• و همچنین اگر دلار تضعیف شود، وضعیت برعکس خواهد بود

ولی باید توجه داشت که همبستگی ارزها همیشه ثابت نیست و ممکن است در شرایط مختلف بازار تغییر کند، بنابراین این روش نیاز به تحلیل تخصصی بیشتری دارد.

3. هج ناقص در فارکس (Imperfect Hedge)

در هج ناقص تریدر از ابزارهایی مانند آپشن ها (Options) برای پوشش بخشی از ریسک استفاده می کند و برخلاف هج کامل، در این روش تمام سود و زیان خنثی نمی شوند به همین دلیل تریدر همچنان می تواند بخشی از سود احتمالی بازار را حفظ کند.

در هج ناقص به زبان ساده معامله گر یک پوزیشن اصلی روی جفت ارز دارد، سپس یک قرارداد آپشن در جهت مخالف باز می کند. مهم ترین مزیت این روش آن است که ریسک کاهش پیدا می کند ولی فرصت سوددهی همچنان باقی می ماند؛ البته میزان سود نهایی معمولاً کمتر از حالتی خواهد بود که فقط یک معامله بدون هج داشته باشید.

آپشن فارکس چیست؟

آپشن قراردادی است که به تریدر حق خرید یا فروش یک جفت ارز را در قیمت مشخص و تا تاریخ معین می دهد ولی الزامی به اجرای آن وجود ندارد.

4. هجینگ با آپشن فارکس (Forex Options Hedging)

هجینگ با آپشن یا اختیار معامله یکی از حرفه ای ترین روش های هجینگ در بازار فارکس می باشد. در این روش معامله گر حق خرید یا فروش یک جفت ارز را در قیمت مشخص و تا زمان معین (بدون اینکه الزام به اجرای معامله داشته باشد) خریداری می نماید.

دو نوع اصلی آپشن:

مزیت اصلی آپشن ها این می باشد که معامله گر الزام به اجرای قرارداد ندارد و تنها حق خرید یا فروش را در اختیار می گیرد.

فرض کنید روی AUD/USD معامله خرید دارید و قیمت ورود شما 0.76 دلار است ولی نگران افت قیمت در کوتاه مدت هستید. در این حالت:

• می توانید یک Put Option با قیمت 0.75 خریداری کنید
• اگر قیمت کاهش یابد، سود آپشن بخشی از زیان معامله اصلی را جبران می نماید

و همچنین اگر بازار صعودی گردد:

• فقط هزینه خرید آپشن را از دست می دهید

هجینگ با قراردادهای CFD

قراردادهای CFD یکی از محبوب ترین روش های هجینگ هستند؛ چون بدون مالکیت واقعی دارایی، امکان معامله روی افزایش یا کاهش قیمت را فراهم می نمایند (معاملات فارکسی که کاربران انجام میدهند غالباً از همین نوع قراردادها می باشد).

فرض کنید 500 سهم از شرکت ABC خریداری نمودید ولی انتظار دارید در کوتاه مدت قیمت سهم کاهش پیدا کند که در این شرایط می توانید روی 500 CFD فروش باز کنید که:

• در صورت کاهش قیمت، سود معامله CFD بخشی از ضرر سهام را جبران می کند
• ولی اگر قیمت سهم رشد کند، معامله فروش CFD وارد ضرر می شود و بخشی از سود شما را کاهش می دهد!

هجینگ با قراردادهای اسپات (Spot Contracts)

معاملات اسپات رایج ترین نوع معاملات فارکس هستند که معمولاً ظرف دو روز تسویه می گردند. با این حال به دلیل کوتاه مدت بودن، اسپات به تنهایی ابزار ایده آلی برای هجینگ حرفه ای محسوب نمی شود.

5. هجینگ با قراردادهای آتی (Currency Futures)یا قراردادهای فوروارد (Forward Contracts)

قراردادهای فیوچرز یا آتی (فوروارد) به معامله گر اجازه می دهند نرخ تبدیل ارز را برای آینده تثبیت کند. این روش بیشتر توسط:

• شرکت های بین المللی
• صادرکنندگان
• واردکنندگان
• بانک ها و موسسات مالی

استفاده می گردد تا از نوسانات نرخ ارز در امان بمانند.

مقایسه انواع روش های هجینگ در فارکس

چگونه در فارکس هج کنیم؟

برای اجرای صحیح هجینگ در فارکس رعایت چند مرحله ضروری می باشد:

1. انتخاب جفت ارز مناسب: جفت ارزهای اصلی مانند EUR/USD ، GBP/USD وUSD/JPY  به دلیل نقدشوندگی بالا، گزینه های بهتری برای هجینگ هستند.
2. تعیین میزان ریسک: قبل از اجرای هج باید مشخص کنید که چه مقدار سرمایه قرار است درگیر شود، حداکثر زیان قابل تحمل چقدر است و همچنین چه مدت قصد نگهداری معاملات را دارید.
3. انتخاب نوع استراتژی هج: نوع هجینگ باید براساس سبک معاملاتی، میزان تجربه، شرایط بازار و میزان سرمایه انتخاب شود.
4. مدیریت مداوم معاملات: هجینگ یک استراتژی تنظیم و فراموشی (Set and Forget) نیست؛ بنابراین تریدر باید دائماً وضعیت بازار را بررسی نماید، همبستگی جفت ارزها را تحلیل کند و زمان خروج از هج را مشخص بنماید.

بهترین استراتژی هجینگ در فارکس چیست؟

بهترین استراتژی هجینگ در فارکس به عوامل مختلفی از جمله میزان ریسک پذیری تریدر، شرایط بازار، سبک معاملاتی، مدت زمان سرمایه گذاری و همچنین حجم سرمایه بستگی دارد ولی به طور کلی:

مزایا و معایب هجینگ

آیا هجینگ در فارکس همیشه سودآور است؟

خیر! یکی از اشتباهات رایج این است که برخی تصور می کنند هجینگ روشی برای کسب سود تضمینی می باشد ولی اینچنین نیست!

اگرچه برخی معامله گران حرفه ای می توانند از استراتژی های هجینگ سود نیز کسب کنند ولی هجینگ ذاتاً برای کسب سود طراحی نشده است؛ در واقع هجینگ بیشتر یک ابزار مدیریت ریسک محسوب می گردد تا ضررها را کاهش دهد.

آیا هجینگ ریسک را کاملاً حذف می کند؟

خیر، یکی از مهم ترین نکاتی که باید بدانید این است که هجینگ هرگز ریسک را به صفر نمی رساند. عواملی همچون نوسانات شدید بازار، اختلاف قیمت اجرا، هزینه های معاملاتی، تغییر همبستگی ارزها و اشتباه در مدیریت معاملات می توانند باعث زیان گردند.

هجینگ تنها ابزاری برای کاهش بخشی از ریسک است، نه حذف کامل آن.

لازم به توضیح است که این مطلب صرفاً با هدف اطلاع رسانی تهیه شده و توصیه سرمایه گذاری محسوب نمی شود. شرایط بازار ممکن است تغییر کند و عملکرد گذشته تضمینی برای نتایج آینده نیست. معاملات ابزارهای اهرمی مانند CFD با ریسک بالا همراه است و ممکن است منجر به زیان بیش از سرمایه اولیه شود.