بازار فارکس (Forex) یکی از پویاترین و بزرگ ترین بازارهای مالی در جهان است که روزانه هزاران میلیارد دلار حجم معاملات را به خود اختصاص می دهد. فارکس (Forex) اصطلاحی است لاتین که بر گرفته از دو کلمه Foreign Exchange که به معنی تبادل ارزهای خارجی می باشد. به عنوانی دیگر بازار فارکس یک نوع بازار مالی بوده که در آن سرمایه گذاران اقدام به مبادله ارز های خارجی و کسب سود از این ناحیه می نمایند.
وقتی وارد بازار فارکس شدم تصور می کردم با یک منبع درآمد سریع و ساده رو به رو هستم ولی خیلی زود فهمیدم که مسیر کسب سود در فارکس نه تنها آسان نیست، بلکه نیازمند صبر، انضباط و تسلط جدی بر روان و رفتار شخصی است. تجربه ضررهای اولیه به من نشان داد که پیش از هر چیز باید روی مدیریت ذهن، کنترل هیجانات و پایبندی عملی به استراتژی معاملاتی کار کنم.
با گذشت زمان و مشاهده آموزش های مختلف، تحلیل تجربه تریدرهای حرفه ای و تمرین در شرایط متفاوت بازار یاد گرفتم چطور در لحظات احساسی از تصمیمات عجولانه جلوگیری نمایم. با اصلاح سبک زندگی و نظم بخشیدن به روند کاری و تمرکز بر کنترل روانی باعث گردید پس از سال ها به سودآوری پایدار برسم.
بر اساس تجربه شخصی ام باید بگویم که هر فردی که وارد فارکس می گردد باید این واقعیت را بپذیرد که ثروتمند شدن یک شبه در این بازار یک توهم می باشد. تنها با رعایت اصول حرفه ای همچون استراتژی مشخص، مدیریت سرمایه و ریسک، انضباط ذهنی و کنترل احساسات در لحظات بحرانی می توان طی یک بازه زمانی بلند مدت به نتایج مثبت و مداوم رسید.
عملاً در این بازار ارزهای مختلف در برابر یکدیگر معامله می شوند و معامله گران از نوسانات نرخ ارزها برای کسب سود استفاده می کنند و فعالیت این نوع بازار به صورت غیر متمرکز بوده و مکان مشخصی برای آن وجود ندارد و سرمایه گذاران و معامله گران (تریدرها) با استفاده از بروکرها و از طریق پلتفرم هایی که آنها در اختیارشان قرار می دهند به این بازار وصل می شوند و به انجام فعالیت های معاملاتی خود می پردازند.
بازار فارکس چیست؟
بازار فارکس بعد از بازارهای سرمایه جهانی به وجود آمد و هدف آن اتصال بازار ارزهای بین المللی به یکدیگر و ایجاد سود برای سرمایه گذاران و معامله گران در این بازار بوده است. این بازار دارای ویژگی هایی از جمله غیر متمرکز بودن و نداشتن مکانی مشخص برای انجام معاملات می باشد که آن را نسبت به سایر بازار های مالی متمایز نموده است.
در بازار تبادل ارز جهانی تمامی بانک ها (اعم از تجاری و مرکزی و سرمایه گذاری)، موسسات مالی بزرگ، شرکت های چند ملیتی، شرکت های بیمه، صندوق های بازنشستگی، شرکت های صادرات و واردات، تاجران و اشخاص حقیقی و… ارزهای مختلفی همچون دلار آمریکا، یورو، پوند، ین، دلار کانادا و … را معامله می نمایند اما سرمایه گذاران و معامله گران در بازار فارکس با استفاده از بروکرهای فارکس و پلتفرم هایی (مجموعه ای از سخت افزار ها، نرم افزارها و سیستم های عامل) که آنها در اختیارشان قرار می دهند به عنوان واسطه بین آنها و بانک ها، موسسات مالی بزرگ، شرکت های چند ملیتی و… عمل می نمایند و اقدام به سرمایه گذاری و معامله جهت کسب سود می کنند.
برای اینکه بدانید بروکر چیست و انواع آن را بشناسید و همچنین راه های تشخیص بروکر معتبر را از بروکر کلاهبردار بشناسید پیشنهاد میکنم مقاله «بروکر فارکس چیست» را مطالعه کنید.
ویژگی های اختصاصی بازار فارکس
- بزرگ ترین بازار مالی جهان: بازار فارکس با حجم معاملات روزانه بیش از 7.5 هزار میلیارد دلار بزرگ ترین بازار مالی دنیا محسوب می گردد و این حجم عظیم نشان دهنده نقدینگی بسیار بالا و فرصت های بی پایان برای همه تریدرها می باشد.
- دسترسی 5/24 ساعته: بازار فارکس در 5 روز هفته و به صورت 24 ساعت شبانه روز فعال می باشد و معامله گران در هر زمان از روز نسبت به استراتژی های شخصیشان در این بازار فعالیت می نمایند.
- امکان استفاده از لوریج: در بازار فارکس امکان چندبرابر کردن حجم سرمایه از طریق استفاده از لوریج (Leverage) وجود دارد که به تریدرها اجازه می دهد با سرمایه کمتر، معاملات بزرگ تری انجام دهند.
- دو طرفه بودن بازار: در بازار فارکس تریدرها و معامله گران می توانند از ریزش ها نیز همانند صعود ها سود کسب نمایند و عملاً هم از افزایش قیمت ها (Buy) و هم از کاهش قیمت ها (Sell) سود می برند.
بازیگران اصلی بازار فارکس
| بازیگران اصلی | توضیح |
| بانک های مرکزی | بانک های مرکزی نقش کلیدی در تعیین سیاست های پولی و نرخ بهره ایفا می نمایند که تاثیر مستقیمی بر نرخ ارزها دارد. |
| بانک ها و موسسات مالی | بانک ها بزرگ ترین حجم معاملات فارکس را انجام می دهند و به عنوان واسطه بین خریداران و فروشندگان این بازار عمل می نمایند. |
| شرکت های بین المللی | شرکت هایی که در سطح جهانی فعالیت می نمایند، برای تبادل ارز در تراکنش های بین المللی خود از بازار فارکس استفاده می کنند. |
| معامله گران خرد | معامله گران فردی که از طریق پلتفرم های آنلاین و کارگزاری ها در این بازار فعالیت می نمایند. |
منظور از معامله در فارکس چیست؟
در بازار فارکس (Forex) تریدرها به جای سهام، جفت ارز معامله می کنند و مالکیتی بر دارایی خاصی پیدا نمی نمایند و صرفاً از نوسانات قیمتی آن جفت ارز سود می کنند؛ در صورتیکه در بازار سهام معامله گران و سرمایه گذاران با خریدن یک سهم به نوعی صاحب بخشی از دارایی های آن شرکت می شوند.
بعنوان مثال فرض کنید در جفت ارز EUR/USD یک موقعیت فروش (Sell) باز کردیم و قیمت این جفت ارز برای فروش به صورت یک نرخ (ضریب) در پایین نشان داده شده است:
(EUR/USD : 1.10045 (sell price
اسپرد: 20
در اینجا به عدد چهارم پس از نقطه اعشاری پیپ (PIP) می گویند و عدد پنجم را پوینت (Point) نامیده می شود و این نرخ کنار جفت ارز، نشان دهنده نسبت ارزش یورو (EUR) به دلار آمریکا (USD) می باشد و اسپرد به تفاوت میان قیمت خرید و فروش اشاره دارد که در این مثال برابر با 20 پوینت است. وقتی شما یک موقعیت فروش در این جفت ارز ایجاد می نمایید، از همان ابتدا به اندازه 20 پوینت در زیان قرار می گیرید و تنها زمانی سر به سر می شوید که قیمت به 1.10025 برسد (توجه داشته باشید که در این مثال کمیسیون معامله در نظر گرفته نشده است).
همان طور که ملاحظه نمودید اگر این نرخ افزایش یابد، ضرر خواهید کرد و اگر کاهش یابد، سود خواهید نمود و علاوه بر این اگر پیش بینی می کنید که این نرخ رو به افزایش است، می توانید یک معامله خرید (Buy) نیز باز کنید که اگر در نقطه و فاصله ای مشخص روی یک ارز و یا دو ارزی که همپوشانی دارند، معامله خرید و فروش باز کنید، اصطلاحاً هِج (Hedge) نامیده می شود.
شایان اشاره است که برای باز کردن موقعیت فروش نیاز نیست که پیش تر موقعیت خرید داشته باشید و برعکس؛ یعنی برای انجام معاملات هیچ پیش نیاز دیگری وجود ندارد و شما هم میتوانید از بالا رفتن قیمت سود کنید (با معاملات خرید (Buy)) و هم از پایین آمدن آن (با معاملات فروش (Sell)).
افراد به طور طبیعی به دنبال سرمایه گذاری های امن و کم ریسک هستند و غافل از نکته مهم هستند که زمینه ارزهای دیجیتال، بورس و حتی بازارهای مالی دیگر چون فارکس بدون آموزش های لازم و همچنین شناخت ماهیت پر ریسک آنها بسیار خطرناک است؛ چرا که اکثریت قسمت پرسود این ماجرا را می بینند و از اصل داستان که آموزش های مختلف مدیریت سرمایه، مدیریت ریسک، فشارهای روانی و… می باشند، غافل می شوند.
بهتر است بدانید حجم روزانه ارزهای مبادله شده در بازار فارکس میتواند بر شاخص های متنوعی تاثیر بگذارد. به عنوان نمونه، این مسئله بر بی ثباتی یا ثبات قیمت همان ارزها تاثیر چشمگیری دارد. این نوسانات شدید ناشی از حجم بالای معاملات در این بازار، میتواند منبع سودآوری و البته زیان های قابل توجه باشد که منبع درآمدی تمامی مشارکت کنندگان در این فرآیند نیز خواهد بود. باید اشاره نماییم که بازار فارکس از نظر حجم معاملات روزانه بزرگترین بازار مالی دنیا به شمار می رود و بازار اوراق قرضه با وجود اندازه کلی بزرگ تر، از این بابت در رتبه پایین تری قرار دارد.
مشخصات بازار فارکس
بازار فارکس (Forex) در مقایسه با سایر بازارهای بزرگ دنیا از امتیازات و خصوصیات منحصر به فردی بهره مند می باشد. این ویژگی ها بستری استثنایی را در اختیار معامله گران و سرمایه گذاران قرار می دهند تا علاوه بر بهره برداری از وسعت عظیم اطلاعات و داده های جاری، بتوانند بلکه از ابزارها و امکانات پیشرفته ای در چرخه معاملاتی خود استفاده نمایند. برجسته ترین ویژگی های این بازار عبارتند از:
- بزرگترین بازار مالی دنیا بر پایه حجم گردش روزانه
- فعالیت شبانه روزی در پنج روز هفته
- عدم دریافت کارمزد مستقیم (هزینه ها از اسپرد تامین می شود)
- بالاترین میزان نقدینگی در میان بازارهای مالی
- امکان ارتباط و همبستگی با بازارهای بورس جهانی
- انجام سفارش ها به صورت لحظه ای و بدون وقفه
- انعطاف پذیری بالا در حجم معاملات (از میکرو لات تا قراردادهای بزرگ)
بیشتر بخوانید: لات در فارکس
یکی از تمایزهای اصلی فارکس (Forex) نسبت به بازارهای سنتی غیرمتمرکز بودن و عدم تسلط یک قیمت واحد می باشد. یعنی برخلاف بورس که قیمت ها در یک مکان مرکزی تعیین می گردند، در فارکس چندین نرخ برای یک جفت ارز در همان لحظه وجود دارد و شما می توانید بهترین گزینه را انتخاب کنید و استراتژی معاملاتی خود را بر اساس آن اجرا کند.
مثلاً تصور کنید برای خرید یک گوشی آیفون تنها یک فروشگاه رسمی با قیمت ثابت وجود دارد، حالا اگر این محدودیت برداشته شود و ده ها فروشگاه با قیمت های متفاوت در دسترس باشند، رقابت میان آن ها شما را به سمت ارزان ترین و مناسب ترین گزینه هدایت می نماید.
همین مزیت رقابتی، قلب تپنده بازار فارکس است و حجم بالای نقدینگی و رقابت میان تامین کنندگان قیمت (بانک ها، کارگزاران و مارکت میکرها) باعث می شود شما همیشه به مطلوب ترین نرخ ها دسترسی داشته باشید و از این برتری رقابتی حداکثر سود را ببرید.
ساعات فعالیت بازار فارکس
یکی از کلیدی ترین مزیت های معاملاتی بازار فارکس (Forex) به ویژه برای حجم های کلان و نهادهای بزرگ، دسترسی مداوم به بازار است. این دسترسی برای افراد در نقاط مختلف جهان فراهم شده و در فارکس با توجه به پراکندگی جغرافیایی و تفاوت های زمانی معامله گران، اهمیت دو چندانی پیدا می کند. به همین دلیل بازار فارکس 24 ساعت شبانه روز و 5 روز در هفته (از دوشنبه تا جمعه) فعال است.
شایان توجه است که تنها بازاری که واقعاً هفت روز هفته باز است بازار ارزهای دیجیتال می باشد اما فارکس با یک چرخه جهانی هماهنگ عمل می کند:
- شروع از سیدنی (استرالیا)
- ادامه در توکیو (ژاپن)
- اوج نوسانات در لندن (اروپا)
- پایان در نیویورک (آمریکا)
در واقع فعالیت اصلی با باز شدن مرکز مالی نیوزیلند (ولینگتون) بعنوان اولین قطب مالی در نیم کره شرقی آغاز می گردد اما فارکس مرکزیت فیزیکی ندارد و از طریق شبکه های الکترونیکی بین بانکی (OTC) در سراسر دنیا جریان دارد. اگر یک مرکز مالی تعطیل شود، مراکز دیگر بلافاصله جایگزین شده و هیچگاه ارتباط قطع نمی شود و این ساختار باعث می گردد که حتی اگر در منطقه زمانی شما بازار محلی خواب باشد، همواره یک مرکز فعال در جهان باشد که بتوانید به آن متصل شده و معاملات خود را انجام دهید.
فارکس (Forex) در تمام نقاط جهان از جمله در نیویورک، سیدنی، لندن، توکیو، هنگ کنگ، سنگاپور، پاریس و… دارای دفاتر و مراکز پشتیبانی جهت پیگیری و مدیریت امور مشتریان خود است که این مراکز نقش کلیدی در تامین نقدینگی، اجرای سفارش ها و مدیریت ریسک در ساعات محلی ایفا می کنند.
چگونه در فارکس معامله کنیم؟
برای ورود به بازار فارکس (Forex) ابتدا باید یک بروکر (Broker) معتبر و دارای رگوله مناسب را انتخاب کنید و سپس در آن بروکر یک حساب معاملاتی باز نمایید و بخشی از سرمایه خود را به آن واریز کنید. توجه داشته باشید که در فارکس ارزها به صورت جفت ارز (Currency Pair) معامله می شوند و جفت ارزها به سه دسته تقسیم می گردند:
- جفت ارزهای اصلی (Major): مانند EUR/USD، USD/JPY.
- جفت ارزهای فرعی (Minor): مانند EUR/GBP، AUD/NZD.
- جفت ارزهای اگزاتیک (Exotic): مانند USD/TRY، EUR/SEK.
برای پیش بینی و تحلیل قیمت ها می توانید از تحلیل تکنیکال (Technical Analysis) و تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis) بهره بجویید و همیشه از ابزارهای مدیریت ریسک مانند حد ضرر (Stop Loss) و تعیین حجم معاملات استفاده نمایید.
مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه دو اصل بسیار مهم در حوزه فعالیت های مالی در هر بازاری می باشد که رعایت آنها از حیاتی ترین نکات در معامله گری می باشد. ترجیحاً از پول های قرضی، وام و... بعنوان سرمایه اصلی جهت ترید و معامله استفاده نکنید؛ چرا که این مدل سرمایه ها فشار روانی بیشتری بر شخص وارد می نماید، بنابراین برای ورود به بازارهای مالی و ترید از پولی که اگر از دست بدهید، خللی به زندگی شخصیتان وارد نمی شود استفاده کنید.
امین آریا
تریدر فارکس و کریپتو
فارکس در ایران: چالش های قانونی و عملیاتی
بازار فارکس در ایران فضایی کاملاً متفاوت و پر چالش دارد و برخلاف بسیاری از کشورها هیچ چارچوب قانونی مشخصی برای تنظیم، کنترل یا کسب درآمد از این بازار وجود ندارد و فعالیت در آن به طور رسمی غیرمجاز اعلام گردیده است.
در سطح جهانی نیز کشورهایی مانند روسیه، فنلاند، گرجستان، آفریقای جنوبی و حتی کنیا مجوزهای رسمی برای فعالیت بروکرها و معامله گران فارکس صادر نموده اند ولی در ایران:
- هیچ مجوزی برای تاسیس یا فعالیت کارگزاری (بروکر) صادر نمی شود.
- معاملات فارکس خارج از سیستم بانکی رسمی محسوب شده و غیرقانونی تلقی می گردد.
طبق ماده 49 قانون بازار اوراق بهادار (مصوب 1384) و تفسیر سازمان بورس و اوراق بهادار در سال 1390، انجام معاملات فارکس در ایران جرم کیفری دارد و مجازات های زیر را در پی خواهد داشت:
| مجازات | توضیح |
| حبس | از چند ماه تا چند سال |
| جریمه نقدی | معادل چند برابر سود یا سرمایه معامله شده |
| استرداد سود و اصل سرمایه | بازگرداندن تمام مبالغ به خزانه دولت |
دلایل اصلی اعلام جرم (بر اساس بیانیه سازمان بورس در 1390):
- خروج سرمایه و ارز از کشور: انتقال وجه به بروکرهای خارجی، نقدینگی را از چرخه اقتصاد داخلی خارج می کند.
- نوسانات شدید و ریسک بالای ضرر و سود: احتمال از دست دادن کل سرمایه در یک معامله، به دلیل لوریج های بالا وجود دارد.
- عدم مدیریت ریسک در نبود دانش فنی: اکثر معامله گران ایرانی فاقد آموزش کافی هستند و به راحتی قربانی کلاهبرداری یا ضررهای سنگین می شوند.
آیا فارکس در ایران قانونی است؟
در کشور ایران برای استفاده از فارکس و بازارهای مالی این چنینی هنوز ساز و کار قانونی خاصی ایجاد نگردیده است. بنابراین هر مشکلی در خصوص بازار فارکس (مخصوصاً اگر بروکر خارج از ایران باشد) توسط مراجع قضایی ایران پیگیری نخواهد شد. اخیراً برای بازار کریپتوکارنسی و کلاهبرداری های حوزه رمزارز شعبه ای دادگاه ایجاد گردیده و متشاکیان میتوانند به این شعبه جهت شکایت در خصوص کلاهبرداری های رمزارزی مراجعه کنند.
موانع قانونی معاملات فارکس در ایران
معاملات فارکس در ایران با چالش های حقوقی و ساختاری متعددی رو به رو می باشد که عمدتاً ناشی از مقررات داخلی، تحریم های بین المللی و محدودیت های زیرساختی است. این موانع نه تنها دسترسی به بازار را سخت و دشوار می نماید بلکه ریسک های قانونی و مالی قابل توجهی برای معامله گران ایجاد می کند. از موانع قانونی فارکس در ایران میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
- عدم صدور مجوز رسمی برای بروکرها و فقدان اعتباربخشی به معامله گران
- محدودیت های دسترسی به اینترنت پرسرعت و زیرساخت های معاملاتی ناکافی
- ابهامات و پیچیدگی های قانونی در بازار فارکس
- تفسیرهای شرعی و الزامات اسلامی
- فقدان مکانیسم های قانونی برای پیگیری تخلفات و کلاهبرداری ها
برای اطلاع از بهترین بروکرهایی که به کاربران ایرانی خدمات مناسب ارائه می نمایند، پیشنهاد می شود از «بهترین بروکرهای فارکس برای ایرانیان» بازدید به عمل آورید تا بتوانند به صورت تخصصی هر کدام از بروکرهای مطرحی که به ایرانی ها خدمات می دهند را بررسی نمایید.
بازار فارکس مناسب چه کسانی است؟
فارکس (Forex) بازاری فوق العاده پر نوسان و پر ریسک است (به ویژه با وجود لوریج های بالا (Leverage)) که معامله گران می توانند سودهای خود را چند برابر کنند اما زیان را نیز به همان اندازه افزایش دهند. بنابراین این بازار برای همه مناسب نیست و تریدرهای این مدل بازارهای مالی باید ویژگی های زیر را داشته باشند:
| ویژگی | توضیح |
| تحمل ریسک بالا | می توانید تا حد مشخصی از سرمایه را در معرض خطر قرار دهید (مثلاً 1-2% در هر معامله) |
| کنترل کامل بر احساسات | تصمیمات بر اساس برنامه معاملاتی (Trading Plan) باشد و نه هیجان |
| تجربه قبلی در بازارهای مالی | حداقل 6 ماه معامله موفق در بورس، کریپتو یا دمو (حساب آزمایشی) |
| سرمایه مازاد | فقط با پولی که از دست دادنش زندگی شما را مختل نمی کند |
| آموزش مداوم و تمرین | حداقل 1000 ساعت مطالعه، بک تست، فوروارد تست و تمرین در حساب دمو |
| مدیریت سرمایه حرفه ای | رعایت ریسک 1-2% در هر معامله، استفاده از استاپ لاس (Stop Loss) و لوریج منطقی (حداکثر 1:50) |
بهتر است بدانید 90% معامله گران (تریدرها) تازه وارد در سال های اول یا کل یا بخش عظیمی از سرمایه خود را از دست می دهند، شما جزو آن 10% منظم و با دیسیپلین و موفق باشید، نه 90% بازنده (صفحه 35 مقاله NBER (دفتر ملی پژوهش اقتصادی)).
در نهایت به شما پیشنهاد میکنم حداقل چندماه در حساب دمو تمرین کنید (با همان بروکر و شرایط واقعی بازار) و نهایتاً 1-2% از کل سرمایه را در هر معامله (نهایتاً در کل روز معاملاتی 5%) ریسک کنید و حتماً با حد ضرر (Sl) معامله کنید و دارای ژورنال معاملاتی باشید و در پایان هر هفته معاملاتی، روند و عملکرد خودتان را بررسی کنید و از به دلایل ضررها بیشتر دقت کنید و حتماً از بروکر معتبر با رگولاتوری قوی استفاده نمایید.
هنوز نظری ثبت نشده است.