پراپ فرم چیست؟ | بررسی واقعیت پراپ تریدینگ و ریسک های Prop Firm

پراپ یا پراپ فرم (Prop Firm) شرکتی است که به تریدرها اجازه می دهد با سرمایه شرکت معامله نمایند؛ این شرکت ها معمولاً وعده دسترسی به سرمایه های بزرگ، تقسیم سود جذاب و ریسک شخصی کمتر را می دهند.

جذابیت اصلی آن ها برای تریدرهای مبتدی یا خرد با سرمایه محدود (افرادی که در شرایط عادی، سرمایه کافی برای معامله موثر در بازارهای مالی را ندارند) است که به دنبال یک مسیر سریع برای ورود به بازار هستند ولی واقعیت این است که اکثر تریدرها در مراحل پاس کردن چالش ها شکست می خورند و مدل درآمدی بسیاری از پراپ فرم ها به گونه ای است که چه معامله گر موفق شود و چه نشود، شرکت درآمد دارد و در بسیاری از موارد وعده ها با واقعیت هم خوانی کامل ندارند.

روند به چه شکل است؟ بدینصورت است که تریدر با پاس کردن چالش مثلاً 10,000 دلاری میتوانند با سرمایه بر اساس قوانین و چارچوب تعیین شده توسط شرکت پراپ فرم، به معامله گری بپردازند و در بازه های زمانی مشخص درخواست برداشت از حساب را ثبت کنند و بعد از بررسی کارشناسان این پراپ فرم ها بین 70 تا 90% سود کسب شده را به تریدر پرداخت می کنند.

ساختار پراپ فرم های آنلاین به شدت برای تریدرهایی که سرمایه کافی ندارند جذاب است ولی هم زمان سوالات جدی درباره عدالت، شفافیت و هم راستایی منافع ایجاد می نماید و دلیل اصلی این تردیدها آن است که:

• پراپ فرم حتی در صورت شکست معامله گر نیز سود می کند
• انگیزه مالی شرکت لزوماً با موفقیت بلند مدت تریدر هم سو نیست

منظور از پراپ چیست؟

واژه پراپ (Prop) مخفف Proprietary به معنای متعلق به شرکت است. بنابراین پراپ تریدینگ (Proprietary Trading) یعنی شرکتی با سرمایه خودش معامله می کند، نه به نمایندگی از مشتریان. وقتی از پراپ فرم صحبت می کنیم منظور شرکتی است که تریدر را درگیر معاملاتی می کند که ریسک سرمایه متوجه شرکت است، نه سرمایه شخصی معامله گر (حداقل در تئوری).

پراپ فرم ها چگونه به این اندازه محبوب شدند؟

شرکت های معامله گری تامین سرمایه یا همان Funded Trading Companies که با نام رایج پراپ فرم شناخته می شوند، در چند سال اخیر رشد انفجاری داشته اند. اگر حتی مدت کوتاهی در جوامع آنلاین معامله گری حضور داشته باشید احتمالاً بارها اصطلاح Prop Firm را شنیده اید که اصطلاحی است که اغلب به عنوان بلیت طلایی رسیدن به آزادی مالی معرفی می گردد.

از عوامل اصلی این رشد میتوان گفت به دلیل اینکه تریدرهای خرد برای دریافت سود بیشتر، نیاز به سرمایه بیشتری دارند سعی در پاس کردن چالش های پراپ فرم ها می نمایند تا در آینده (به شرط پاس کردن مراحل) بتوانند با سرمایه شرکت به معامله بپردازند. در گذشته معامله با سرمایه های بزرگ تقریباً فقط در اختیار موسسات مالی بزرگ یا افراد بسیار ثروتمند بود ولی امروزه پراپ فرم ها این امکان را فراهم کرده اند که معامله گران عادی نیز (حداقل در ظاهر) به چنین فرصت هایی دسترسی پیدا کنند.

مدل پیشنهادی پراپ فرم ها چیست؟

ارزش پیشنهادی این شرکت ها بسیار ساده و در عین حال قدرتمند است و آن این است که به جای آنکه یک تریدر مجبور باشد ده ها یا صدها هزار دلار سرمایه شخصی خود را وارد بازار نماید، می تواند با پرداخت یک هزینه ارزیابی (Evaluation Fee) نسبتاً کم (معمولاً چند صد دلار) شانس مدیریت یک حساب معاملاتی بزرگ با پشتوانه شرکت را به دست آورد. به همین دلیل پراپ فرم ها به دروازه ورود جذابی برای هزاران معامله گر خرد تبدیل گردیده اند.

پراپ فرصت واقعی است یا دام؟

اگرچه این مدل باعث شده برخی تریدرها واقعاً به استقلال مالی برسند ولی هم زمان انتقادات جدی از جمله اتهام رفتارهای سودجویانه، قوانین سخت گیرانه و نرخ بالای شکست تریدرها نیز به آن وارد شده است که به همین دلیل مشروعیت و پایداری این مدل همواره موضوع بحث می باشد.

با یک سرچ در بستر اینترنت و شبکه های اجتماعی ویدیوهایی میبینید که در آن معامله گران جوان در بهترین شرایط زندگی در دوبی و…  با داشبورد معاملاتی که دارای موجودی های پنج یا شش رقمی هستند پر شده است و دارای تصاویری تحت عنوان «200 هزار دلار سرمایه در 7 روز! و…» هستند.

برای تریدرهای تازه کاری که برای اولین بار اینها را می شنوند و به خصوص وقتی متوجه می شوند می توان با پول دیگران معامله کرد نه سرمایه شخصی، همه پر زرق و برق، هیجان انگیز و وسوسه کننده است. ولی اینجا باید یک واقعیت مهم را شفاف بگویم:

اگرچه مفهوم پراپ تریدینگ کاملاً واقعی است ولی نسخه ای که امروز در فضای آنلاین می بینید تفاوت های اساسی با پراپ فرم های سنتی وال استریت دارد. پراپ فرم های سنتی وال استریت شرکت هایی هستند که دهه هاست با ساختارهای حرفه ای، استخدامی و نظارت سخت گیرانه فعالیت می نمایند.

پراپ تریدینگ در سیستم مالی سنتی (TradFi)

در دنیای مالی سنتی، پراپ تریدینگ به معنای این است که یک بانک سرمایه گذاری ممکن است دسک پراپ داشته باشد که تریدرها در آن با سرمایه بانک معاملات پر ریسک ولی هدفمند انجام می دهند و یک هج فاند می تواند بخشی از پرتفوی خود را به معامله گران داخلی اختصاص دهد تا سود مستقیماً به صندوق بازگردد.

که در آن تریدرها به سرمایه های بزرگ دسترسی دارند ولی دارایی شخصی یا پس انداز زندگی خود را در معرض ریسک مستقیم قرار نمی دهند.

نسخه آنلاین پراپ فرم ها

همه پراپ فرم های آنلاین یا Retail Prop Firms نیز از شعار پراپ های سنتی «با پول ما معامله کن، نه پول خودت» استفاده می کنند ولی تفاوت های مهمی بین این مدل و پراپ فرم های سنتی وجود دارد و این تفاوت هاییست که درک آن ها برای تصمیم گیری آگاهانه بسیار حیاتی است.

تفاوت بین پراپ فرم های سنتی و پراپ فرم های آنلاین

در عمل با دو نوع کاملاً متفاوت از پراپ فرم ها رو به رو هستیم که تنها نام مشترک دارند. در پراپ فرم های سنتی شرکت تنها زمانی سود می کند که تریدر موفق باشد و به عبارت دیگر، شرکت و معامله گر شریک واقعی سود و زیان هستند و هر اشتباه معاملاتی مستقیماً به شرکت ضربه می زند.

ولی در پراپ فرم های آنلاین مدل درآمدی متفاوت می باشد و این شرکت ها می توانند حتی در شرایطی که اکثر یا حتی تمام تریدرها در چالش ها شکست بخورند نیز سودآور باشند و تنها شرط آن این است که افراد جدید همچنان هزینه چالش های جدید را پرداخت نمایند (عملاً فقط با فروش چالش ها پولدارتر می شوند).

این ناهم راستایی انگیزه ها دقیقاً همان نقطه ای است که باعث می گردد پراپ تریدینگ خرده فروشی برای بسیاری از تریدرهای تازه کار به یک تله پرهزینه تبدیل شود؛ مسیری که در ظاهر ساده و درخشان است ولی در عمل احتمال موفقیت پایدار در آن بسیار پایین تر از چیزی است که تبلیغ می گردد.

درک این تفاوت ها اولین قدم برای ارزیابی واقع بینانه دنیای پراپ فرم ها و تصمیم گیری آگاهانه در مورد ورود به آن است. برای شناسایی و بررسی پراپ های معتبر و همچنین پراپ های کلاهبردار پیشنهاد می شود مقاله مخصوص به هر کدام را از طریق صفحات «بهترین پراپ تریدینگ ها برای ایرانیان» و «لیست پراپ های کلاهبردار» مطالعه کنید تا بتوانید بهترین تصمیمات را در این خصوص بگیرید.

منظور از پراپ فرم های خرده فروش (Retail Prop Firm) چیست؟

به پراپ فرم های آنلاین از این جهت Retail گفته می شود که خدمات خود را به تریدرهای خرد (افراد عادی) ارائه می دهند (نه تریدرهای حرفه ای و سازمانی، که البته به دلیل نداشتن زیر ساخت های مناسب در کشور تریدرهای رسمی و سازمانی در ایران نداریم). اصطلاح Retail دقیقاً برای تمایز این شرکت ها از پراپ تریدینگ سازمانی و نهادی (موجود در وال استریت) به کار می رود؛ مدلی که معمولاً فقط در اختیار تریدرهای حرفه ای با قرارداد رسمی یا حقوق ثابت قرار دارد و برای عموم مردم قابل دسترس نیست.

پراپ فرم های آنلاین چگونه کار می کنند؟

پراپ فرم ها (که با عنوان Funded Trading Companies نیز شناخته می شوند) همانطور که در بالاتر گفته شد از نظر ساختار تفاوت اساسی با حساب های کارگزاری سنتی دارند. در یک حساب بروکری معمولی، تریدر با سرمایه شخصی خود معامله می نماید ولی در پراپ فرم های آنلاین، معامله گران به ظاهر با سرمایه شرکت روی ابزارهای مالی مختلف از جمله فارکس، فیوچرز، سهام، شاخص ها، فلزات و حتی ارزهای دیجیتال معامله می کنند.

از وعده های اصلی پراپ فرم های خرده فروشی آنلاین به تریدرها میتوان به معمولاً به موارد زیر اشاره نمود:

• شما می توانید بدون داشتن سرمایه بزرگ، به حساب های معاملاتی چند ده هزار تا چند میلیون دلاری دسترسی پیدا کنید.
• تنها کاری که باید انجام دهید، اثبات مهارت یا انضباط معاملاتی از طریق عبور از یک برنامه ارزیابی با قوانین سخت گیرانه مدیریت ریسک است.
• پس از پاس شدن چالش یا اصطلاحاً فاند شدن، سود معاملات بین شما و شرکت تقسیم می گردد.

ساختار اصلی پراپ فرم های آنلاین

ساختار اغلب پراپ فرم های Retail تقریباً مشابه هم می باشد و شامل مراحل زیر می شود:

1. مرحله ارزیابی (Evaluation یا Challenge)

تریدر برای شرکت در چالش باید هزینه ای مشخص پرداخت نماید (مثلاً 50 دلار برای حساب 5,000 دلاری) و آن را باید در یک بازه زمانی محدود (اگر سرور اختصاصی خود پراپ فرم باشد، معمولا بدون محدودیت زمانی است) به تارگت سود مشخص برسد (معمولاً 8 تا 10 درصد) و همچنین به صورت هم زمان باید قوانین سخت مدیریت ریسک را رعایت کند؛ مانند:

• حداکثر ضرر روزانه (مثلاً 5%)
• حداکثر افت سرمایه (دراودان) کلی (مثلاً 10%)

2. مرحله فاند شده (Funded Phase)

پس از قبولی و پاس شدن چالش، تریدر به حسابی موسوم به لایو یا ریل دسترسی پیدا می نمایند؛ باید به این نکته اشاره کنم که در بسیاری از موارد این حساب ها شبیه سازی شده هستند ولی با پشتوانه سرمایه واقعی مدیریت می شوند. در حساب های ریل تقسیم سود معمولاً به نفع تریدرها است (معمولاً بین 70% تا 90%) و همچنین برخی شرکت ها برنامه Scaling دارند و در صورت عملکرد مناسب، حجم سرمایه را تا مبالغ بسیار بالا افزایش می دهند.

3. مدل درآمدی پراپ فرم ها

در پراپ فرم های آنلاین درآمد اصلی از هزینه های چالش ها تامین می شود چرا که طبق آمار بیش از 90% تریدرها در مراحل چالش شکست می خورند و عملاً تنها بخشی از درآمد ناشی از این چالش ها که سهم شرکت می باشد بعنوان سود تریدرهای موفقی که برداشت انجام می دهند واریز می شود.

در مقاله ای در وبسایت axcera که یک شرکت فناوری در تجزیه و تحلیل داده‌های خاص پراپ تریدینگ است آمده {1}:

تقریباً از هر 10 تا 1 از هر 20 معامله‌گر، 1 نفر در یک ارزیابی معمولی قبول می‌شود. مطالعه‌ای در مورد نتایج معاملات پیشنهادی نشان داد که حدود 94% از معامله‌گران در تکمیل مراحل چالش شکست می‌خورند و تنها 6% از آنها تمام شرایط لازم برای دریافت سرمایه را برآورده می‌کنند. مجموعه داده‌های دیگری نرخ قبولی 14% را برای چالش‌ها نشان داد، اما از بین تمام معامله‌گران شروع کننده، تنها 7% تا به حال در یک حساب تأمین مالی شده، وجهی دریافت کرده‌اند. به عبارت دیگر، 93% از کسانی که یک چالش را امتحان می‌کنند، هرگز یک دلار سود معاملاتی به دست نمی‌آورند، آنها هزینه‌ها را پرداخت می‌کنند و از آن خارج می‌شوند.

همچنین در مقاله ای دیگر در وبسایت Finance Magnates که یک پورتال خبری جهانی پیشرو و ارائه دهنده اطلاعات در زمینه تجارت آنلاین، فارکس، فین تک و دارایی های دیجیتال است در خصوص موضوع بالا آمده که {2}:

بیایید کمی محاسبه کنیم. از داده‌های ارائه شده توسط مدیرعامل TFT، تنها 1% تا حداکثر 2% از کل مشتریان به پرداختی دست می‌یابند. به عبارت دیگر، از هر 100 مشتری که این فرآیند را شروع می‌کنند، تقریباً 1 تا 2 نفر در نهایت پرداختی دریافت می‌کنند.

اکثریت قریب به اتفاق (98 تا 99%) مشتریان به مرحله نهایی پرداخت نمی‌رسند، یا به این دلیل که از چالش اولیه عبور نمی‌کنند (90 تا 95% در اینجا شکست می‌خورند) یا به این دلیل که پس از تأمین مالی، واجد شرایط دریافت پرداختی نمی‌شوند (80% دیگر از گروه باقی‌مانده).

برای کاهش ریسک بسیاری از شرکت ها از مدل های A-Book (هج معاملات در بازار واقعی) یا B-Book (تسویه داخلی) استفاده می نمایند و اغلب مراحل ارزیابی کاملاً دمو (Demo) هستند.

وعده های پراپ فرم ها

آیا می توانی چالش را پاس کنی؟

پراپ فرم های آنلاین که اغلب اولین برخورد تریدرهای تازه کار با دنیای پراپ تریدینگ هستند، یک پیشنهاد بسیار وسوسه کننده ارائه می دهند؛ پیشنهادی که در ظاهر تقریباً همه مشکلات تریدرهای کم سرمایه را حل می کند و عملاً به آنها می گویند که با سرمایه های بزرگ معامله کن.

پیشنهاد پراپ فرم ها بدینشکل است که مثلاً اگر فقط 500 دلار در حساب بانکی ات داشته باشی می توانی در یک چالش ثبت نام کنی و به حساب هایی با سرمایه 50 هزار، 100 هزار یا حتی 200 هزار دلار دسترسی پیدا کنی. این پیشنهاد برای تریدری که با حساب های کوچک کار کرده فوق العاده جذاب می باشد و به جای اینکه با حساب 1,000 دلاری در بهترین حالت روزی 20 دلار سود کند، می تواند با همان درصد سود روی حساب 100,000 دلاری 200 دلار یا بیشتر سود کسب نماید.

بازاریابی و شعار پراپ فرم ها دائماً بر این نکته تاکید می کند که: مهارت تو مهم است، نه موجودی حسابت. که در ظاهر به این می ماند که همه در یک زمین بازی برابر قرار می گیرند.

یکی دیگر از وعده های کلیدی پراپ ها بیشتر سود مال تو است، که این تقسیم سود بسیار جذاب می باشد. مثلاً 80% سود برای تریدر و 20% برای شرکت یا حتی 90% به نفع تریدر در برخی پراپ ها که در نگاه اول این اعداد فوق العاده سخاوتمندانه به نظر می رسند چرا که اگر 10,000 دلار سود کنی 8,000 یا 9,000 دلار آن به تریدر تعلق می گیرد. شایان توجه است که کمتر کسب و کاری وجود دارد که به شما اجازه دهد با سرمایه آن ها کار کنید و چنین سهمی از سود را نگه دارید.

پراپ فرم ها این طور القا می کنند که اگر حساب فاند شده (پاس شده) را از بین ببری پس انداز زندگی ات از بین نمی رود و ضرر متوجه شرکت است نه تو. این در حالی است که این موضوع به عنوان یک شبکه ایمنی مطلق معرفی می گردد؛ جایی که می توانی با خیال راحت تر معامله کنی، ریسک حساب شده بپذیری و اگر شکست خوردی، بدون فاجعه مالی از نو شروع کنی.

به جای اینکه 10,000 دلار سرمایه شخصی وارد بازار کنی می توانی با پرداخت یک هزینه ارزیابی یا چالش (معمولاً بین 50 تا بیش از 1000 دلار) پایین، دسترسی موقت به سرمایه بزرگ را اجاره نمایید که برای معامله گری با سرمایه محدود، این پیشنهاد کاملاً منطقی به نظر می رسد و با این سوال که چرا سال ها صبر کنی تا سرمایه جمع شود، وقتی می توانی امروز با هزینه ای معادل یک شام لوکس، معامله حساب های بزرگ را شروع کنی؟ خود را به خرید چالش ترغیب می کند.

بسیاری از پراپ فرم ها وعده رشد و افزایش سرمایه (Scaling) می دهند و ادعا می نمایند که اگر عملکرد خوبی داشته باشی از ماه سوم به بعد سرمایه شما دو یا سه برابر خواهد شد که این مدل، نوعی سیستم پیشرفت بازی گونه (Gamification) ایجاد می کند. عملاً تو فقط معامله نمی کنی و در حال لِول آپ کردن هستی، با هدف رسیدن به حساب های بزرگ تر و پرداخت های شش رقمی!

چرا معامله گران (تریدرهای) مبتدی این قدر جذب پراپ فرم ها می شوند؟

برای یک تریدرهای تازه کار پراپ فرم های آنلاین تقریباً تمام خواسته های ذهنی را یکجا برآورده می کنند. به همین دلیل جذابیت آن ها بسیار بالاست و مقاومت در برابر این پیشنهادها دشوار می شود. مهم ترین دلایل این جذابیت عبارت اند از:

• نیاز نداشتن به سرمایه بزرگ: اغلب تریدرهای خرد توان یا جسارت ریسک کردن 10,000 دلار از پس انداز شخصی خود را ندارند ولی برای آنها پرداخت یک هزینه چالش 200 دلاری بسیار قابل تحمل تر به نظر می رسد.
• توهم وجود شبکه ایمنی: این تصور شکل می گیرد که با پول شرکت معامله می کنم، بنابراین ترس از نابودی حساب یا از دست دادن سرمایه شخصی کمتر احساس می شود.
• مسیر سریع به پول بزرگ: به جای رشد تدریجی حساب های کوچک (از 100 به 200 و 500 دلار)، تریدر مستقیماً وارد مدیریت حساب های پنج یا شش رقمی می گردد.
• اثبات اجتماعی (Social Proof): شبکه های اجتماعی مملو از اسکرین شات پرداخت ها، گواهی قبولی در چالش ها و داستان های انگیزشی می باشد که حس من هم می توانم را تقویت می کند.

به طور خلاصه پراپ فرم ها شبیه میان بری برای پولدار و حرفه ای شدن در معامله گری به نظر می رسند.

جذابیت روان شناختی پراپ فرم ها

پراپ فرم های خرده فروشی به طور خاص برای جذب تریدرهای مبتدی طراحی شده اند، زیرا:

• رویای موفقیت را دسترس پذیر نشان می دهند
• ترس از ضرر را با جمله این پول من نیست کاهش می دهند
• قبولی در چالش را به یک نشان افتخار تبدیل می نمایند
• با این جمله که همه اولش رد می شن، دوباره امتحان کن شکست را عادی سازی می کنند

این چرخه باعث می شود تریدرها در سیستم بمانند و هم زمان جریان درآمد برای شرکت ها ادامه پیدا کند.

باورهای اشتباه رایج معامله گران مبتدی

در این مرحله بسیاری از تازه واردها دچار تصورات نادرست می شوند و مهم ترین آن ها عبارت اند از: