شاخص دلار آمریکا (DXY) چیست؟ | تاثیر DXY بر جفت ارزهای فارکس

شاخص دلار آمریکا (DXY) یکی از مهم ترین ابزارهای تحلیلی در بازار فارکس می باشد که نقش مستقیمی در حرکت جفت ارزهای اصلی و شکل گیری احساسات بازار دارد و عملاً برای سنجش قدرت یا ضعف دلار آمریکا در بازارهای جهانی است. این شاخص عملکرد دلار را در برابر سبدی از ارزهای معتبر بین المللی اندازه گیری می نماید و به معامله گران، تحلیل گران و سرمایه گذاران دیدی کلی از احساسات بازار نسبت به USD می دهد.

فرض کن می خواهید بفهمید آب و هوای امروز خوب است یا بد؛ در این صورت نمیتوان فقط به دما نگاه نمود، چرا که باید به باد و رطوبت و آلودگی هم توجه شود و در این حالت است که میتوان یک نتیجه کلی گرفت. DXY هم همین است و به 6 ارز مهم (EUR، JPY، GBP، CAD، SEK و CHF) نگاه می کند و از مجموع این ها یک عدد می سازد که نشان می دهد دلار قوی تر شده یا ضعیف تر. یعنی اگر دلار نسبت به این 6 ارز همزمان قوی تر باشد، عدد DXY می رود بالا و همچنین اگر دلار نسبت به این ارزها ضعیف تر شود، شاخص DXY پایین می آید.

به زبان ساده تریدرها با بررسی این شاخص قدرت یا ضعف دلار آمریکا را نسبت به ارزهای مهم جهانی ارزیابی می کنند و از آن برای پیش بینی روندها و تصمیم گیری آگاهانه در معاملات خود استفاده می نمایند. دلار آمریکا به عنوان پرمعامله ترین ارز جهان و ارز ذخیره بین المللی نقشی مهمی در بازارهای مالی دارد {1 (منبع فدرال رزرو اول)}؛ به همین دلیل DXY به عنوان یک بازار مستقل نیز شناخته می گردد {2}.

شاخص DXY چیست؟

DXY نماد شاخصِ دلار آمریکا (US Dollar Index)  است که ارزش دلار را در برابر شش ارز خارجی دنبال می نماید. زمانی که دلار در برابر این ارزها تقویت شود، شاخص افزایش و در صورت تضعیف دلار، شاخص کاهش پیدا می کند. بهتر است بدانید در میان تریدرهای بازار فارکس این شاخص با نام های DXY، USDX و Dixie نیز شناخته می شود.

شاخص دلار (DXY) در سال 1973 – 1974، پس از پایان توافق نامه برتون وودز شکل گرفت {3 (منبع فدرال رزرو اول)} که این دوره هم زمان با حذف استاندارد طلا بود (زمانی که ارزش دلار دیگر مستقیماً به طلا وابسته نبود). بهتر است بدانید که از سال 1985 تاکنون مدیریت این شاخص بر عهده Intercontinental Exchange (ICE) می باشد.

شاخص دلار (DXY) چگونه کار می کند؟

شاخص دلار با مقایسه ارزش دلار (USD) در برابر ارزهای یورو (EUR)، ین ژاپن (JPY)، پوند بریتانیا (GBP)، دلار کانادا (CAD)، کرون سوئد (SEK) و فرانک سوئیس (CHF) محاسبه می گردد. این ترکیب به عنوان یک معیار مرجع جهانی برای سنجش قدرت دلار در تجارت و سرمایه گذاری بین المللی استفاده می شود و تنها تغییر مهم آن در سال 1999 در زمانی که یورو جایگزین چند ارز اروپایی از جمله مارک آلمان و فرانک فرانسه گردید، رخ داد {4 (منبع فدرال رزرو دوم)}.

با وجود کاربرد گسترده DXY برخی تحلیلگران معتقد هستند که این شاخص تصویر کاملی از تجارت جهانی آمریکا ارائه نمی دهد؛ چراکه ارزهایی مانند یوان چین یا پزوی مکزیک که شرکای تجاری مهم آمریکا هستند، در آن حضور ندارند. با این حال در بین اکثریت تحلیلگران و تریدرهای جهانی DXY همچنان یک معیار استاندارد و مرجع در بازارهای مالی محسوب می شود.

ترکیب و وزن ارزها در شاخص دلار (نحوه محاسبه شاخص DXY)

شایان توجه است که یورو بیش از نیمی از وزن شاخص را تشکیل می دهد که نشان دهنده نقش پر رنگ اروپا در تجارت آمریکا می باشد.

عدد پایه شاخص دلار

شاخص دلار با عدد پایه 100 آغاز به کار کرده است. بنابراین اگر عدد شاخص بالاتر از 100 برود، دلار قوی تر از سال پایه می باشد و همینطور اگر عدد DXY پایین تر از 100 قرار گیرد، دلار ضعیف تر از سال پایه است.

روش های معامله شاخص دلار (DXY)

از آنجایی که شاخص دلار (DXY) دارایی فیزیکی ندارد، بنابراین معامله آن از طریق ابزارهای مشتقه از جمله قراردادهای CFD و قراردادهای آتی (Futures) صورت می پذیرد. معمولاً معامله گران در شاخص DXY اگر انتظار تقویت دلار را دارند پوزیشن خرید (Long) و همچنین اگر پیش بینی تضعیف دلار را داشته باشند، پوزیشن فروش (Short) باز می کنند.

حتماً به این نکته توجه کنید که بروکری که از آن استفاده میکنید معتبر باشد (بهترین بروکرهای فارکس) چرا که برای خودم یکبار پیش آمده است که روی خود شاخص DXY معامله ای باز کردم و در سود خوبی هم رفته بود ولی بروکر اجازه بستن معامله ام را نمیداد که در نهایت پس از ساعت ها انتظار و تماس با پشتیبانی بروکر، معامله ام به صورت سر به سر بسته شد!

یکی از کاربردهای خاص DXY برای تریدرهای حرفه ای پوشش ریسک پرتفوی (Hedge) می باشد؛ یعنی بعنوان مثال اگر افزایش دلار به سهام یا دارایی های پر ریسک شما فشار وارد نماید، خرید DXY (در پوزیشنی دیگر) می تواند بخشی از زیان احتمالی را جبران کند.

چه عواملی قیمت شاخص دلار (DXY) را جا به جا می کنند؟

مهم ترین محرک های DXY عبارت هستند از:

• داده های کلان اقتصادی (GDP، تورم، اشتغال)
• سیاست های پولی و مالی بانک های مرکزی
• سلامت اقتصادی کشورهای عضو سبد ارزی
• جریان های امن (Safe Haven)

در دوره های بحران و نا اطمینانی، دلار معمولاً به عنوان دارایی امن تقویت می گردد ولی در شرایط ریسک پذیری (Risk On)، سرمایه گذاران ممکن است از دلار خارج شده و به دارایی های پر ریسک تر روی بیاورند که باعث افت DXY می شود.

تاثیر شاخص دلار بر جفت ارزهای اصلی

EUR/USD (رابطه معکوس کلاسیک)

جفت ارز EUR/USD پر حجم ترین و پر معامله ترین جفت ارز دنیاست و به دلیل وزن بالای یورو در DXY رابطه ای معکوس با شاخص دلار دارد.

مثلا اگر افزایش نرخ بهره توسط Federal Reserve اعلام شود، باعث رشد DXY و در نهایت افت EUR/USD می گردد؛ همچنین اگر داده های تورمی آمریکا ضعیف باشد، باعث کاهش DXY و در نهایت رشد EUR/USD شود. تریدرهای حرفه ای از این همبستگی برای تایید سیگنال ها و فیلتر کردن ورودهای اشتباه استفاده می نمایند.

USD/JPY (شاخصی از ریسک پذیری بازار)

جفت ارز USD/JPY به شدت تحت تاثیر احساسات ریسک و اختلاف نرخ بهره قرار دارد و افزایش شاخص دلار معمولاً باعث تقویت این جفت ارز می شود. بعنوان نمونه نا اطمینانی اقتصادی جهانی باعث ورود سرمایه به دلار می شود که نتیجه آن رشد DXY و USD/JPY می گردد، همچنین ضعف داده های اقتصادی آمریکا میتواند تقویت ین به عنوان دارایی امن گردد که در این صورت USD/JPY افت خواهد کرد (دقت داشته باشید که JPY/USD در بخش جفت ارز پایه و مظنه متفاوت است).

برای اطلاع از انواع جفت ارزها و شناختن ارزهای بیس (Base) و کوت (Quote) میتوانید مقاله اختصاصی آن را در «این صفحه» مطالعه کنید.

GBP/USD (ترکیب دلار و عوامل داخلی بریتانیا)

در جفت ارز GBP/USD نیز مانند EUR/USD همبستگی منفی با DXY وجود دارد ولی پوند بریتانیا به شدت تحت تاثیر سیاست های پولی داخلی می باشد. مثلاً در صورتیکه گزارش اشتغال آمریکا قوی باشد موجب افزایش DXY و افت GBP/USD می گردد؛ همینطور اگر موضع Bank of England انقباضی (کاهش حجم پول در گردش یا کُند کردن رشد اقتصادی برای مقابله با تورم) باشد، این عمل موجب حمایت از پوند و کاهش اثر رشد DXY می شود.

USD/CAD (دلار آمریکا در برابر نفت)

جفت ارز USD/CAD علاوه بر شاخص دلار به قیمت نفت نیز وابسته می باشد چرا که اقتصاد کانادا به صادرات انرژی متکی است که در این حالت افزایش قیمت نفت موجب تقویت CAD گردد و باعث افت USD/CAD (حتی با وجود DXY قوی) شود (تاکید می شود که به بخش ارز بیس و کوت دقت کنید!). همچنین افزایش نرخ بهره آمریکا میتواند باعث تقویت USD و رشد USD/CAD گردد.

AUD/USD و NZD/USD (واکنش ارزهای کالایی)

ارزهای استرالیا و نیوزیلند به دلیل وابستگی به صادرات کالا معمولاً رفتاری معکوس با شاخص دلار (DXY) دارند. مثلاً رشد اقتصادی آمریکا میتواند باعث افزایش DXY و در نتیجه افت AUD/USD و NZD/USD شود؛ همچنین بهبود احساسات ریسک جهانی میتواند رشد ارزهای کالایی حتی در شرایط دلار قوی را نیز فراهم کند.

کاربرد شاخص دلار در معاملات فارکس

• تایید سیگنال های معاملاتی: وقتی جهت حرکت جفت ارز با روند DXY همسو باشد، احتمال موفقیت معامله افزایش خواهد یافت (این روش به ویژه در معاملات میان مدت کاربرد دارد).
• مدیریت ریسک و تنوع بخشی: تحلیل شاخص دلار به تریدرها کمک می نماید تا ریسک پوزیشن های وابسته به USD را بهتر مدیریت کرده و از تمرکز بیش از حد روی یک سناریو جلوگیری کنند.
• استفاده از تقویم اقتصادی: برای پیش بینی واکنش DXY پیگیری داده های کلان اقتصادی از جمله گزارش اشتغال آمریکا (NFP)، جلسات فدرال رزرو، داده های CPI و گزارش GDP ضروری است.

هم راستا کردن معاملات با این رویدادها، دقت تصمیم گیری را افزایش می دهد که شما عزیزان میتوانید آنها را در تقویم اقتصادی که وبسایت بروکی فای به صورت رایگان از لینک «تقویم اقتصادی بروکی فای» ارائه می دهد، به صورت دائم بررسی نمایید. ادغام تحلیل شاخص دلار با تقویم اقتصادی، پلتفرم معاملاتی مناسب و بروکر قابل اعتماد می تواند تاثیر قابل توجهی بر موفقیت بلند مدت در بازار فارکس داشته باشد.

شایان توجه است که اطلاعات ارائه شده صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع رسانی دارد و به هیچ وجه توصیه سرمایه گذاری یا پیشنهاد خرید و فروش محسوب نمی شود. معاملات در بازارهای مالی با نوسانات شدید همراه است و امکان از دست رفتن بخشی یا تمام سرمایه وجود دارد؛ بنابراین پیش از هر تصمیم مالی، بررسی شخصی و مشاوره با متخصص توصیه می شود.