تفاوت فارکس و فیوچرز | مقایسه کامل ساختار، لوریج، رگولاتوری، نقدینگی و ساعات معاملاتی

در بازار فیوچرز معامله گران (تریدرها) از قراردادهای آتی (فیوچرز) برای پیش بینی روند قیمت ها و پوشش ریسک نوسانات استفاده می نمایند. قرارداد آتی یا Futures نوعی توافق الزام آور میان خریدار و فروشنده می باشد که طبق آن فروشنده می پذیرد که مقدار مشخصی از یک دارایی را در تاریخی از پیش تعیین شده و با قیمتی ثابت به خریدار تحویل دهد و خریدار نیز متعهد به دریافت آن می شود.

مهم ترین ویژگی قراردادهای فیوچرز استاندارد بودن شرایط آن ها می باشد و به این معناست که کمیت، کیفیت و زمان تحویل دارایی به طور دقیق مشخص گردیده و همین موضوع انجام معامله را ساده و شفاف می نماید. عملاً دارایی هایی که در بازار فیوچرز مبادله می شوند بسیار گسترده است و شامل کالاهای فیزیکی مانند طلا، نفت خام و غلات و همچنین ابزارهای مالی مانند شاخص های سهام و انواع ارزها می شود که این تنوع باعث شده بازار فیوچرز به بستری جذاب برای پوشش ریسک و سرمایه گذاری تبدیل گردد.

در نقطه مقابل بازار فارکس بزرگ ترین بازار مالی جهان و بستر اصلی مبادلات ارزی می باشد. فارکس به علت نقش حیاتی خود در تسهیل تبدیل ارزها ستون اصلی تجارت و سرمایه گذاری بین المللی به شمار می رود. مثلاً زمانی که یک شرکت آمریکایی قصد خرید کالا از اروپا را دارد باید دلار را به یورو تبدیل نماید و این فرآیند از طریق بازار فارکس صورت می پذیرد.

بر خلاف فیوچرز که معاملات آن تنها در صرافی های متمرکز انجام می گردد، فارکس یک بازار غیرمتمرکز و خارج از بورس (OTC) می باشد؛ پس هیچ محل فیزیکی مشخصی برای انجام معاملات وجود ندارد و تمام خرید و فروش ها به صورت الکترونیکی انجام می گردد که همین قابلیت موجب شده تریدرها از سراسر جهان به این بازار دسترسی داشته باشند و حجم گسترده معاملات، فارکس را به بزرگ ترین و نقدشونده ترین بازار مالی دنیا تبدیل نموده است.

نوسانات قیمت در بازار فارکس تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل کلان اقتصادی و سیاسی از جمله تحولات ژئوپلیتیکی، تصمیمات سیاست پولی، نرخ بهره و وضعیت تراز تجاری کشورها قرار دارد و به همین دلیل بازار فارکس همواره در حال حرکت می باشد و فرصت ها و ریسک های متعددی برای تریدرها ایجاد می نماید.

جنبه های مختلف تفاوت فارکس و فیوچرز

همانطور که پیش تر به آن اشاره گردید بازار فارکس و فیوچرز از نظر ساختار عملیاتی، میزان لوریج، شیوه قانون گذاری، ساعات معاملاتی و سطح نقدینگی تفاوت های بنیادینی با هم دارند و شناخت این تفاوت ها به تریدرها کمک می نماید تا استراتژی معاملاتی مناسب تری برای فعالیت در هر یک از این بازارها انتخاب کنند.

تفاوت فارکس و فیوچرز از نظر نحوه عملکرد

بازار فیوچرز بر پایه معاملات متمرکز و استاندارد سازی شده بنا گردیده که در این نوع بازار، صرافی هایی مانند بورس کالای شیکاگو (CME) یا بورس بین قاره ای (ICE) زیر ساخت اصلی انجام معاملات را فراهم می نماید. قراردادهای فیوچرز (آتی) در این صرافی ها از پیش تعریف شده هستند و جزئیاتی مانند اندازه قرارداد، تاریخ تحویل، وجه تضمین و حداقل نوسان قیمتی کاملاً مشخص گردیده است که این استاندارد سازی موجب شفافیت، تسهیل محاسبه ریسک و همچنین امکان برنامه ریزی دقیق برای تریدرها می گردد.

شایان ذکر است که مهم ترین کارکرد معاملات فیوچرز قابلیت پوشش ریسک می باشد که شرکت ها و فعالان اقتصادی با استفاده از این قراردادها می توانند قیمت آینده کالا یا دارایی را تثبیت کرده و از نوسانات نا مطلوب در امان بمانند.

اما بازار فارکس بر بستر یک شبکه غیرمتمرکز (OTC) فعالیت می کند و معاملات آن از طریق بانک ها، موسسات مالی، بروکرها و تریدرهای خرد انجام می گردد و هیچ نهاد واحدی کنترل کامل معاملات را در دست ندارد که این عدم تمرکز باعث شده تراکنش ها به صورت 24 ساعته و الکترونیکی صورت بپذیرند و قیمت ها بر اساس جریان عرضه و تقاضا در سطح جهانی شکل بگیرند.

به دلیل همین ساختار آزاد و عدم وجود صرافی مرکزی، فارکس دارای نقدینگی بی رقیب و سرعت اجرای بسیار بالا گردیده است و در این بازار دارایی ها به صورت جفت ارز معامله می گردند که مثلاً EUR/USD که ارزش یورو را نسبت به دلار نشان می دهد یکی از همین جفت ارزها می باشد. برای اینکه در خصوص جفت ارزها، نحوه شناسایی آنها اطلاعات بیشتری کسب کنید، پیشنهاد می کنیم که مقاله تخصصی آن را از طریق «این صفحه» مطالعه نمایید.

تفاوت فارکس و فیوچرز از نظر لوریج

لوریج یکی از مهم ترین ابزارهای معاملاتی در هر دو بازار می باشد ولی شکل ارائه آن متفاوت است که به طور کلی لوریج به تریدرها اجازه می دهد با سرمایه ای کمتر، پوزیشنی بزرگ تر باز نمایند و در واقع نوعی معامله با استفاده از مارجین (وثیقه) است.

در بازار فیوچرز استفاده از لوریج در ذات قراردادهای فیوچرز (آتی) قرار دارد که تریدر برای باز کردن یک پوزیشن کافی است تنها بخشی از ارزش قرارداد را به عنوان مارجین پرداخت نماید که مقدار مارجین مورد نیاز توسط صرافی تعیین می گردد و عواملی مانند نوسان دارایی، حجم معاملات و شرایط بازار می تواند آن را تغییر دهد.

اما در بازار فارکس لوریج معمولاً گسترده تر و انعطاف پذیرتر می باشد و بسیاری از بروکرها اهرم هایی مانند 1:50، 1:100 و حتی بالاتر را به تریدرها ارائه می نمایند که این موضوع امکان فعالیت تریدرهای خرد با سرمایه کم را فراهم نموده ولی ریسک موجود را نیز چند برابر کرده است.

در اهرم (لوریج) های بالا یک حرکت جزئی قیمت می تواند تاثیر شدیدی بر سود یا ضرر معامله بگذارد؛ بنابراین استفاده از لوریج (چه در فارکس و چه در فیوچرز) نیازمند مدیریت ریسک هوشمندانه می باشد چرا که هر چند لوریج سود بالقوه را افزایش می دهد ولی متقابلاً ریسک ضرر سنگین را نیز بالا می برد چون کوچک ترین حرکت خلاف جهت بازار می تواند منجر به ضرر قابل توجهی گردد. به طور کلی ابزارهایی مانند استاپ لاس، حد سود و استراتژی های مدیریت سرمایه نقش مهمی در کنترل ریسک معاملات اهرمی دارند.

تفاوت فارکس و فیوچرز از نظر رگولاتوری

بازارهای مالی به دلیل حجم عظیم سرمایه و تنوع فعالان خود نیازمند چارچوب های نظارتی قدرتمند هستند تا شفافیت، انصاف و سلامت عملکرد در آنها تضمین گردد که این نظارت ها نه تنها از تریدرهای فردی محافظت می نماید، بلکه از ثبات کلی نظام مالی نیز پشتیبانی می کند.

در حوزه معاملات فیوچرز چشم انداز نظارتی بسیار روشن و ساختارمند می باشد. به طوری که در ایالات متحده کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) به عنوان نهاد اصلی نظارت بر بازار فیوچرز فعالیت می نماید و این سازمان که در سال 1974 تاسیس گردید که مسئولیت نظارت بر قیمت گذاری صحیح، جلوگیری از دستکاری بازار، مقابله با تقلب و تضمین سلامت مالی کارگزاران را برعهده دارد.

شایان اشاره است که شرکت های فعال در بازار فیوچرز ملزم به رعایت استانداردهای سختگیرانه، گزارش دهی شفاف و طی مراحل ممیزی منظم هستند ولی در مقابل، بازار فارکس به دلیل ماهیت غیرمتمرکز و جهانی خود ساختار نظارتی یکپارچه ندارد و هیچ نهاد بین المللی واحدی کنترل کامل این بازار را بر عهده ندارد و هر کشور یا منطقه مقررات مستقل خود را اعمال می نمایند؛ مثلاً:

• در ایالات متحده CFTC و NFA بر بروکرهای فارکس نظارت دارند و بروکرهای فارکس را رگوله می نمایند.
• در بریتانیا سازمان FCA مسئول رگوله کردن فعالیت ها است.
• و در استرالیا نظارت بر عهده ASIC می باشد.

چهار رگوله بالایی که نامبرده شد، از معتبرترین رگوله های بروکرها در بازار فارکس می باشند و در صورتی که قصد دارید رگوله های برتر دیگر و سایر رگوله های فارکس رو بهتر بشناسید، روی «رگوله فارکس چیست؟ و راهنمای کامل شناخت رگولاتوری‌ بروکرها» کلیک کنید. با وجود تفاوت ساختاری در رگولاتوری، هدف هر دو بازار مشترک می باشد و آن هم ایجاد بستری شفاف، قابل اعتماد و قابل ردیابی برای فعالیت تریدرها است.

تفاوت فیوچرز و فارکس از نظر ساعات کاری و نقدینگی

فعالیت بازارهای مالی تحت تاثیر مناطق زمانی مختلف قرار دارد و برای تریدرها امری حیاتی است که ساعات کاری و نقدینگی هر بازار را بشناسند چرا که در ساعات مختلف مقدار نوسانات قیمتی بسیار متفاوت خواهد بود. بازار فیوچرز بسته به نوع دارایی دارای ساعات معاملاتی متفاوتی است. مثلاً قراردادهای مربوط به کالاهای کشاورزی ممکن است تنها در ساعات خاصی از روز فعال باشند و یا برخی بازارهای مشتقه مرتبط با شاخص ها یا دارایی های دیجیتال ممکن است به صورت 24 ساعته فعال باشند که این ساعات توسط صرافی لیست کننده قرارداد (مانند CME یا ICE) تعیین می گردد.

این تفاوت در ساعات فعالیت مستقیماً روی نقدینگی بازار اثر می گذارد چرا که در دوره هایی که تریدرهای بیشتری فعال هستند، نقدینگی افزایش یافته و خرید و فروش با قیمت های منصفانه تر انجام می گردند و در ساعات کم معامله، نقدینگی کاهش یافته و نوسانات غیر معقول بیشتری رخ می دهد.

بازار فارکس به دلیل ماهیت جهانی که پیش تر تشریح گردید به صورت 24 ساعت و 5 روز هفته فعال می باشد و به گونه ای است که پس از بسته شدن یک مرکز مالی بزرگ، مرکز دیگری در نقطه ای دیگر از جهان آغاز به کار می نماید. بهتر است بدانید که مهم ترین سشن های معاملاتی فارکس سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک هستند که بیشترین حجم معاملات معمولاً در زمان هم پوشانی سشن لندن و نیویورک رخ می دهد که نقدینگی و نوسان را در بالاترین سطح بازار قرار دارد.

همین ساختار زنجیره ای و پیوسته باعث شده فارکس یکی از نقدشونده ترین بازارهای مالی جهان باشد.

تفاوت فارکس و فیوچرز به طور کلی