بازارهای مالی به ندرت به صورت جداگانه و مستقل حرکت می کنند، بنابراین زمانی که در یک دارایی روندی شکل می گیرد، اثر آن به سایر بازارها نیز سرایت می نماید؛ به طوری که هم زمان برخی قیمت ها افزایش یافته و برخی دیگر کاهش پیدا می کنند که این پدیده با عنوان همبستگی بازار (Market Correlation) شناخته می گردد که در کل سه حالت همبستگی (کورولیشن) های مثبت و منفی و خنثی در بازار وجود دارد.
معامله گری موفق در بازار فارکس تنها به تحلیل یک جفت ارز محدود نمی شود و نیازمند درک ارتباط و همبستگی میان جفت ارزهای مختلف می باشد. از آن جایی که بازار ارز یک شبکه به هم پیوسته است، تغییرات قیمتی در یک جفت ارز می تواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سایر جفت ارزها اثر بگذارد. تغییرپذیری همبستگی ها در گذر زمان، به تریدرها کمک می کند تا ریسک معاملات خود را کنترل کرده و تصمیمات دقیق تری اتخاذ کنند.
همبستگی (کورولیشن) می تواند فرصت های معاملاتی جذابی ایجاد نماید ولی در صورت نا آگاهی ممکن است ریسک کلی پرتفوی را به طور ناخواسته افزایش دهد؛ به همین دلیل درک صحیح همبستگی در معاملات فارکس (همبستگی جفت ارزها) یکی از گام های مهم برای کاهش ریسک و مدیریت حرفه ای سرمایه می باشد.
بهتر است در همین ابتدا بدانید که همبستگی (کورولیشن) مثبت نشان دهنده حرکت هم جهت جفت ارزها و همبستگی منفی بیانگر حرکت معکوس آن هاست و همچنین شایان توجه است که همبستگی ها ثابت نیستند و می توانند تحت تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و پولی تغییر کنند و همینطور استفاده هوشمندانه از همبستگی ها مانع از باز کردن معاملات خنثی کننده (Hedging ناخواسته) می گردد.
همبستگی بازار (ارزی) چیست؟
جفت ارزها در بازار فارکس به صورت مستقل حرکت نمی کنند. مثلاً معامله جفت ارز GBP/JPY در عمل ترکیبی از حرکات GBP/USD و USD/JPY می باشد که به همین دلیل GBP/JPY به طور غیرمستقیم با این دو جفت ارز همبستگی دارد. به طور کلی همبستگی بازار معیاری است که نشان می دهد دارایی ها تا چه اندازه هم جهت یا خلاف جهت با یکدیگر حرکت می کنند.
بهتر است بدانید که این وابستگی تنها به جفت ارزهای مشابه محدود نمی گردد و برخی جفت ارزها تمایل دارند هم زمان در یک جهت حرکت کنند، در حالی که برخی دیگر به دلیل تفاوت های ساختاری اقتصادها یا سیاست های پولی رفتار معکوسی دارند. همبستگی (کورولیشن) می تواند برای جفت ارزها، صنایع خاص، بازار سهام، کالاها یا حتی کل کلاس های دارایی مورد استفاده قرار گیرد. همبستگی (Correlation) معمولاً به صورت درصد یا ضریب عددی بیان می شود که اگر به صورت زیر هستند:
ضریب همبستگی عددی بین -1 تا +1 می باشد:
- +1 = حرکت کاملاً هم جهت
- -1 = حرکت کاملاً معکوس
- 0 = عدم وجود رابطه معنادار
همبستگی به صورت درصد:
- %100 همبستگی = حرکت کاملاً یکسان (همبستگی کامل)
- %50 همبستگی = حرکت غالباً هم جهت، اما نه همیشه
- %0 همبستگی = بدون رابطه مشخص
به صورت کلی قدرت همبستگی معمولاً در بازه های عددی به صورت زیر اندازه گیری می شود:
| بازه همبستگی | تفسیر |
| %60 – تا 100% – | همبستگی منفی قوی |
| %20 – تا 60% – | همبستگی منفی ضعیف |
| %20 – تا 20% + | تقریباً بدون همبستگی |
| %20 + تا 60% + | همبستگی مثبت ضعیف |
| %60 + تا 100% + | همبستگی مثبت قوی |
دو وبسایت را برای چک کردن همبستگی (کورولیشن) پیشنهاد می دهیم که در وبسایت Mafat به صورت تصویری و گرافیکی تر نسبت به MyFxBook همبستگی ها را به نمایش گذاشته است (لینک هر دو وبسایت را در بخش منابع قرار داده ایم):

جدول همبستگی در myFXbook
فرمول محاسبه همبستگی جفت ارزها
ضریب همبستگی با فرمول زیر محاسبه می شود:

که توضیح متغیرها به صورت زیر می باشد:
- r = ضریب همبستگی
- X̄ = میانگین داده های متغیر X
- Ȳ = میانگین داده های متغیر Y
- X و Y = داده های قیمتی دو جفت ارز
در نظر داشته باشید که بیشتر تریدرها برای محاسبه عملی این فرمول از Microsoft Excel یا Google Sheets استفاده می کنند که هم سریع تر است و هم احتمال خطای محاسباتی را کاهش می دهد که ما وبسایت بروکی فای نیز فایل اکسل محاسبه همبستگی (کورولیشن) را برایتان ایجاد نموده ایم:
| فایل اکسل محاسبه همبستگی جفت ارزها |
| لینک دانلود مستقیم فایل |

تغییر همبستگی جفت ارزها در گذر زمان
همبستگی جفت ارزها ثابت نیست و به مرور زمان تغییر می کند. احساسات بازار، شرایط اقتصاد جهانی و تصمیمات سیاست گذاری می توانند حتی به صورت روزانه بر روابط بین ارزها اثر بگذارند، پس صِرف اتکا به همبستگی های کوتاه مدت می تواند برای کاربران گمراه کننده باشد.
ممکن است دو جفت ارز در مقطع فعلی همبستگی قوی داشته باشند ولی این رابطه با الگوی بلند مدت آن ها هم خوانی نداشته باشد. به همین دلیل بررسی همبستگی شش ماهه (Six-Month Trailing Correlation) اهمیت ویژه ای دارد؛ چون دید واقع بینانه تری از رابطه میانگین بین دو جفت ارز ارائه می دهد و معمولاً از دقت تحلیلی بالاتری برخوردار می باشد.
چرا همبستگی ها تغییر می کنند؟
تغییر همبستگی ها دلایل متعددی دارد که مهم ترین آن ها عبارت اند از:
- واگرایی در سیاست های پولی بانک های مرکزی
- وابستگی یک ارز خاص به قیمت کالاها (نفت، طلا، فلزات)
- تحولات اقتصادی یا سیاسی خاص یک کشور
- تغییر فاز بازار از ریسک پذیر (Risk-On) به ریسک گریز (Risk-Off)
درک این عوامل به تریدرها و تحلیلگران کمک می کند تا همبستگی ها را پویا تحلیل نمایند (نه ثابت و قطعی).
تفسیر داده های همبستگی جفت ارزها
در بررسی داده های واقعی بازار فارکس همبستگی جفت ارزها بسته به بازه زمانی می تواند تغییر نماید. جدول های زیر نمونه ای از این رفتار را نشان می دهد:
مثال برای همبستگی مثبت قوی
| جفت ارزها | بازه 1 ماهه | بازه 6 ماهه | بازه 1 ساله |
| EUR/USD – GBP/USD | 0.95 | 0.66 | بالا |
همبستگی 0.95 در بازه یک ماهه نشان می دهد که این دو جفت ارز تقریباً هم زمان و هم جهت حرکت کرده اند و با وجود کاهش همبستگی در بازه شش ماهه، رابطه بلند مدت همچنان قوی باقی مانده است.
مثال برای همبستگی منفی بسیار قوی
| جفت ارزها | ضریب همبستگی |
| EUR/USD – USD/CHF | 1.00 – |
این عدد بیانگر آن است که تقریباً در تمام موارد افزایش EUR/USD با کاهش USD/CHF همراه بوده است. پایداری این رابطه در بازه های زمانی مختلف آن را به یکی از شناخته شده ترین همبستگی های منفی بازار تبدیل نموده است.
مثال برای تغییرپذیری همبستگی در کوتاه مدت
| جفت ارزها | بازه 1 ساله | بازه 1 ماهه |
| USD/CAD – USD/CHF | 0.95 | 0.28 |
با وجود همبستگی قوی در بلند مدت این رابطه در کوتاه مدت به شدت تضعیف گردیده است؛ عواملی مانند نوسانات قیمت نفت (که بر اقتصاد کانادا اثر مستقیم دارد) یا تغییر لحن سیاست پولی بانک مرکزی کانادا می توانند چنین واگرایی هایی ایجاد نماید. در نظر داشته باشید که همبستگی جفت ارزها ابزار تحلیلی مهمی برای معامله گران فارکس می باشد ولی نباید به عنوان یک عامل ثابت در نظر گرفته شود. بررسی منظم داده ها، توجه به بازه زمانی و در نظر گرفتن شرایط بنیادی بازار به تریدر کمک می کند از همپوشانی ریسک جلوگیری کرده و ساختار پرتفوی خود را هوشمندانه تر مدیریت کند.
چگونه از همبستگی ها در معاملات فارکس استفاده کنیم؟
پس از محاسبه همبستگی نوبت به استفاده عملی از آن می رسد:
1. جلوگیری از معاملات خنثی کننده
برخی جفت ارزها تقریباً همیشه در جهت مخالف هم حرکت می کنند. مثلاً داشتن هم زمان خرید (Long) EUR/USD و خرید (Long) USD/CHF ؛ عملاً به معنای نداشتن پوزیشن موثر می باشد چون رشد یکی معمولاً با افت دیگری خنثی می گردد.

2. پرهیز از افزایش ناخواسته ریسک
خرید هم زمان EUR/USD و AUD/USD به دلیل همبستگی مثبت قوی مشابه دو برابر کردن یک معامله است و ریسک پرتفوی را افزایش می دهد.
3. تنوع بخشی هوشمندانه
از آنجا که همبستگی ها معمولاً کامل (100%) نیستند، می توان از آن ها برای تنوع بخشی استفاده کرد. مثلاً به جای خرید دو لات EUR/USD برای دیدگاه نزولی نسبت به دلار آمریکا، یک لات EUR/USD و یک لات AUD/USD پوزیشن باز کنید. این کار به دلیل همبستگی ناقص ریسک کلی را تا حدی کاهش می دهد؛ همچنین تفاوت سیاست های پولی اروپا و استرالیا باعث می گردد واکنش این ارزها به نوسانات دلار یکسان نباشد.
استفاده از اختلاف ارزش پیپ برای هج (Hedging)
برخی جفت ارزها با وجود همبستگی معکوس قوی ارزش پیپ متفاوتی دارند. مثلاً:
| جفت ارز | ارزش هر پیپ (1 لات استاندارد) |
| EUR/USD | 10 دلار |
| USD/CHF | حدود 9.24 دلار |
این تفاوت به تریدرها اجازه می دهد از USD/CHF برای هج کردن ریسک EUR/USD استفاده نمایند.
همبستگی جفت ارز EUR/USD با سایر جفت ارزهای مهم
جفت ارز EUR/USD به عنوان نقد شونده ترین جفت ارز بازار فارکس ارتباط معناداری با بسیاری از جفت ارزهای دیگر دارد. شناخت این همبستگی ها به معامله گران کمک می نماید تا از تداخل ریسک جلوگیری نموده و ساختار معاملات خود را بهینه سازی کنند:
جدول همبستگی EUR/USD با جفت ارزهای پرمعامله
| جفت ارز | ضریب همبستگی با EUR/USD | نوع همبستگی |
| GBP/USD | 0.95 + | مثبت قوی |
| USD/CHF | 0.95 – | منفی قوی |
| AUD/USD | 0.75 + | مثبت |
| NZD/USD | 0.68 + | مثبت |
| USD/JPY | 0.64 – | منفی |
| USD/CAD | 0.60 – | منفی |
EUR/USD و GBP/USD به دلیل نزدیکی اقتصادی اروپا و بریتانیا و اشتراک دلار آمریکا، معمولاً هم جهت حرکت می کنند. USD/CHF یکی از قوی ترین همبستگی های منفی با EUR/USD را دارد و اغلب برای هج استفاده می شود و همچنین جفت ارزهای کالایی مانند AUD/USD و NZD/USD به طور غیرمستقیم از تغییرات دلار آمریکا و شرایط ریسک بازار تاثیر می گیرند {3}.
همبستگی کالاها با جفت ارزها (Commodity Correlations)
قیمت کالاها می تواند تاثیر مستقیمی بر ارز کشورهایی داشته باشد که اقتصاد آن ها وابستگی بالایی به صادرات مواد خام دارد. جدول زیر مهم ترین همبستگی های شناخته شده بین کالاها و جفت ارزها را نشان می دهد:
جدول همبستگی کالاها و ارزها
| کالا | جفت ارز مرتبط | نوع همبستگی | توضیح |
| نفت برنت | USD/NOK | منفی | افزایش قیمت نفت باعث تقویت کرون نروژ و کاهش USD/NOK می گردد |
| نفت WTI | USD/CAD | منفی | رشد قیمت نفت معمولاً دلار کانادا را تقویت می کند |
| طلا | AUD/USD | مثبت | استرالیا تولید کننده بزرگ طلاست و از افزایش قیمت آن سود می برد |
| طلا | USD/CHF | منفی | تقاضای دارایی امن می تواند فشار معکوس بر دلار آمریکا وارد نماید |
| مس | AUD/USD | مثبت | صادرات گسترده مس باعث همبستگی مثبت با دلار استرالیا می شود |
| نقره | USD/MXN | مثبت | مکزیک از تولید کنندگان اصلی نقره می باشد |
| سنگ آهن | AUD/USD | مثبت | رشد قیمت سنگ آهن به نفع اقتصاد استرالیاست |
همبستگی کالا و ارز معمولاً در دوره های ثبات اقتصادی قوی تر می باشد ولی در شرایط بحران یا شوک های ژئوپلیتیکی این روابط می توانند به طور موقت تضعیف یا حتی معکوس شوند.
رابطه دلار آمریکا و طلا
دلار آمریکا و طلا معمولاً دارای همبستگی منفی قوی هستند و اغلب در جهت مخالف یکدیگر حرکت می کنند. دلیل اصلی این رابطه آن است که طلا به صورت جهانی با دلار آمریکا قیمت گذاری می شود.
چرا دلار و طلا معکوس حرکت می کنند؟
- تضعیف دلار باعث می شود طلا برای خریداران غیردلاری ارزان تر می شود بنابراین این امر موجب به افزایش تقاضا برای طلا می گردد.
- تقویت دلار باعث افزایش هزینه خرید طلا می گردد که این موضوع باعث کاهش تقاضای جهانی طلا می شود.
این رابطه در دوره های عدم اطمینان اقتصادی یا سیاست های پولی انبساطی واضح تر می گردد. مثلاً در بحران مالی 2008، با کاهش نرخ بهره و اجرای سیاست های انبساطی ارزش دلار آمریکا تضعیف شد و قیمت طلا طی چند سال از حدود 800 دلار به بیش از 1900 دلار در هر اونس رسید.
مجدد تاکید میگردد که همبستگی همیشه مطلق نیست و در برخی شرایط خاص (مانند بحران های شدید جهانی) هم دلار آمریکا و هم طلا می توانند به طور هم زمان به عنوان دارایی امن رشد کنند. بنابراین تریدرها نباید صرفاً بر همبستگی تاریخی تکیه کنند و باید شرایط بازار را به صورت پویا تحلیل نمایند.
شایان توجه است که اطلاعات ارائه شده صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع رسانی دارد و به هیچ وجه توصیه سرمایه گذاری یا پیشنهاد خرید و فروش محسوب نمی شود. معاملات در بازارهای مالی با نوسانات شدید همراه است و امکان از دست رفتن بخشی یا تمام سرمایه وجود دارد؛ بنابراین پیش از هر تصمیم مالی، بررسی شخصی و مشاوره با متخصص توصیه می شود.



هنوز نظری ثبت نشده است.