بر اساس تعریف ارائه شده توسط Advisory HQ مدیریت سرمایه (Capital Management) یک استراتژی مالی است که با هدف افزایش حداکثری بهره وری جریان نقدی شرکت طراحی می گردد که یکی از ارکان حیاتی موفقیت و پایداری هر کسب و کار محسوب می شود.
در نگاه ساده پاسخ به سوال «مدیریت سرمایه چیست؟» می تواند این باشد: مدیریت پول شرکت. اما در عمل این تعریف بسیار سطحی می باشد چرا که مدیریت سرمایه تنها به نگهداری یا جا به جایی پول محدود نمی گردد و شامل تصمیم گیری های هوشمندانه درباره نحوه تخصیص منابع، کنترل هزینه ها، افزایش درآمد و بهینه سازی ساختار مالی سازمان است.
مدیریت ریسک با مدیریت سرمایه تفاوت دارد؛ مدیریت ریسک در حقیقت سپر دفاعی اصلی شما در برابر نوسانات غیرمنتظره، شرایط غیرقابل پیش بینی بازار و حتی خطاهای انسانی می باشد. این مهارت نه تنها در موقعیت های دشوار از سرمایه شما محافظت می نماید، بلکه حتی زمانی که تحلیل شما درست باشد نیز از زیان های غیرقابل کنترل جلوگیری می کند. در واقع مدیریت ریسک یک ساز و کار حفاظتی است که در هر شرایطی (چه پیش بینی شما درست باشد و چه اشتباه) همچنان از سرمایه شما مراقبت می نماید.
اما مدیریت سرمایه عملاً می توانند جریان نقدینگی را کنترل کرده، سرمایه در گردش را بهینه سازی نماید تا در نهایت تریدرها و سرمایه گذاران به رشد پایدار دست یابند. هر کسب و کاری که به دنبال توسعه، حفظ مزیت رقابتی و ثبات مالی می باشد باید به عواملی مانند جریان نقدی، دارایی ها، بدهی ها و سرمایه در گردش توجه ویژه داشته باشد.
مدیریت سرمایه (Capital Management) چیست؟
مدیریت سرمایه (Capital Management) یک استراتژی مالی کلیدی است که به برنامه ریزی، کنترل و بهینه سازی منابع مالی یک شرکت (سازمان، معامله گر یا سرمایه گذار) می پردازد و هدف اصلی آن استفاده حداکثری از منابع موجود برای افزایش سودآوری، کاهش هزینه ها و حفظ سلامت مالی سازمان (تریدر یا سرمایه گذار یا موسسه) می باشد.
مدیریت سرمایه به مدیران (تریدرها یا سرمایه گذاران) کمک می نماید تا تصمیم های آگاهانه تری در خصوص تخصیص منابع، سرمایه گذاری ها و مدیریت ریسک های مالی خود اتخاذ کنند که این خود موضوعی است که در شرایط اقتصادی ناپایدار، اهمیتش دوچندان می گردد.
استراتژی مدیریت سرمایه در گردش چگونه عمل می کند؟
مدیریت سرمایه در گردش (Working Capital Management) به مدیریت دارایی ها و بدهی های جاری شرکت (تریدر یا سرمایه گذار) اشاره دارد تا جریان ورود و خروج نقدینگی به شکل روان و بدون اختلال انجام شود. عملاً مدیریت سرمایه در گردش یعنی اطمینان از اینکه شرکت (تریدر یا سرمایه گذار) همیشه نقدینگی کافی برای انجام تعهدات کوتاه مدت خود در اختیار دارد که این فرآیند شامل مدیریت موارد زیر است:
- حساب های دریافتنی
- حساب های پرداختنی
- موجودی کالا
- وجه نقد و معادل های نقدی
مدیریت سرمایه در فارکس چیست؟
مدیریت سرمایه در فارکس مجموعه ای از تکنیک ها و قوانین است که با هدف کاهش زیان ها، افزایش سودآوری و رشد پایدار حساب معاملاتی به کار گرفته می شود. استفاده از روش های صحیح مدیریت سرمایه نه تنها از نابودی حساب جلوگیری می نماید، بلکه به تریدر کمک می کند تا در بلند مدت درآمدی پایدار و منطقی داشته باشد. در فارکس به دلیل وجود نوسانات بسیار زیاد، حتی بهترین استراتژی های معاملاتی نیز بدون مدیریت سرمایه، محکوم به شکست هستند.
بسیاری از تریدرهای مبتدی اهمیت مدیریت سرمایه در فارکس را نادیده می گیرند که این اشتباهی است که معمولاً دیر یا زود به از بین رفتن کامل حساب معاملاتی منتهی می گردد. پیش از ورود به بازار لازم است قوانین مدیریت سرمایه را به طور کامل درک کرده و در معاملات خود به کار ببرید و تفاوت عملکردتان را پس از استفاده از آن، به وضوح مشاهده خواهید کرد.
بدون رعایت اصول مدیریت ریسک و سرمایه معامله گری تفاوت چندانی با قمار در کازینو ندارد؛ چرا که در چنین شرایطی سودهای مقطعی دوام نخواهند داشت و حتی سودآورترین استراتژی ها نیز نتیجه مثبتی ایجاد نمی نمایند.
تفاوت مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه
| معیار مقایسه | مدیریت ریسک (Risk Management) | مدیریت سرمایه (Capital Management) |
| تعریف | مجموعه اقداماتی برای کاهش و محدود کردن ضررها | مجموعه استراتژی ها برای کنترل، رشد و تخصیص بهینه سرمایه |
| هدف اصلی | محافظت از سرمایه در برابر زیان های غیرمنتظره | افزایش بهره وری سرمایه و رشد پایدار حساب |
| تمرکز اصلی | جلوگیری از ضررهای بزرگ و غیرقابل کنترل | استفاده هوشمندانه از سرمایه برای کسب سود |
| نقش در معامله | نقش دفاعی (محافظتی) | نقش هجومی و مدیریتی (رشددهنده) |
| زمان اثرگذاری | قبل و حین ورود به معامله | قبل، حین و بعد از معاملات |
| ابزارهای رایج | حد ضرر (Stop Loss)، ریسک به ریوارد، حداکثر افت سرمایه (دراودان) | تعیین حجم معامله، درصد ریسک، استراتژی های سرمایه |
| وابستگی به تحلیل | حتی با تحلیل اشتباه هم عمل می کند | نیازمند هماهنگی با تحلیل و استراتژی معاملاتی |
| نتیجه عدم رعایت | زیان های سنگین، کال مارجین، نابودی سریع حساب | رشد نکردن حساب یا از دست رفتن فرصت های سودده |
| مثال ساده | اگر بازار خلاف من رفت، چقدر ضرر کنم؟ | با چه حجمی و چه درصدی وارد معامله شوم؟ |
| جایگاه در معامله گری | حداقل بایدها برای زنده ماندن در بازار | عامل تمایز بین تریدر بازمانده از تریدر سودده |
استراتژی های مدیریت سرمایه در بازار فارکس
همانطور که میدانید بازار فارکس به دلیل نوسانات بالا و ریسک ذاتی یکی از چالش برانگیزترین بازارهای مالی محسوب می گردد که در چنین بازاری، انتخاب استراتژی مناسب مدیریت سرمایه نقش تعیین کننده ای در موفقیت بلند مدت یک تریدر دارد. در این خصوص باید بیان شود که استراتژی های مدیریت سرمایه بر اساس شخصیت معامله گر، میزان تحمل ریسک و اهداف معاملاتی انتخاب می گردند ولی به صورت کلاسیک سه نوع اصلی از استراتژی های مدیریت سرمایه در فارکس وجود دارد:
- استراتژی محافظه کارانه (Conservative)
- استراتژی تهاجمی (Aggressive)
- استراتژی متعادل یا هجینگ (Balanced / Hedging)
استراتژی محافظه کارانه (Conservative Strategy)
در استراتژی محافظه کارانه حفظ سرمایه و کاهش ریسک در اولویت قرار دارد و کسب سود بالا هدف اصلی نیست. تریدرهای محافظه کار معمولاً تنها بخش کوچکی از سرمایه خود را در هر معامله درگیر می کنند (معمولاً 1% یا کمتر)، از حد ضررهای کوچک و دقیق استفاده می نمایند و تمرکز بیشتری بر معاملات کم ریسک و پایدار دارند. این استراتژی برای افرادی مناسب است که دیدگاه بلند مدت دارند و به دنبال رشد تدریجی و پایدار سرمایه خود هستند.
به نظر من این استراتژی برای ماندگار ماندن در بازار و کسب سود مداوم بسیار مهم است. چرا که پایه و بیس استراتژی اصلی خودم هم بر همین حالت استوار گردیده است و در این حالت شما درگیر ریسک بسیار کمی هستید در هر پوزیشن و معامله، بنابراین به راحتی میتوانید آنها را مدیریت نمایید (برای معاملات دیلی مناسب است).
استراتژی تهاجمی (Aggressive Strategy)
در این استراتژی هدف اصلی کسب سود بالا در بازه زمانی کوتاه می باشد؛ حتی اگر این موضوع با پذیرش ریسک های قابل توجه همراه باشد. از ویژگی های رایج این سبک میتوان به استفاده از درصد بالاتری از سرمایه در هر معامله، فعالیت مداوم در شرایط پرنوسان بازار، به کارگیری اهرم (لوریج) های بالا و استفاده از روش هایی مانند مارتینگل اشاره نمود.
استراتژی تهاجمی بیشتر برای معامله گران ریسک پذیر، فعال و باتجربه مناسب است و بدون مدیریت دقیق می تواند منجر به زیان های سنگین شود. استراتژی معاملات اسکالپینگ بر این اساس می باشد و خودم نیز وقتی قصد معامله به صورت اسکالپ دارم، استراتژی دومم که بر این اساس استوار است را پیش میگیرم. شایان ذکر است که سبک های مختلفی از معامله گری در فارکس وجود دارد و برای آشنایی با آنها میتوانید مقاله «انواع سبک های معاملاتی در فارکس» را مطالعه نمایید.
استراتژی متعادل یا هجینگ (Balanced / Hedging Strategy)
این استراتژی ترکیبی از دو سبک محافظه کارانه و تهاجمی است. هدف اصلی آن ایجاد تعادل بین ریسک و سود می باشد. استراتژی متعادل یا هجینگ به گونه ای است که در آن معاملات متنوع سازی می شوند، مدیریت ریسک به صورت پویا انجام می گیرد و در صورت لزوم از معاملات هجینگ برای کاهش نوسانات شدید استفاده می شود. این سبک برای تریدرهایی مناسب است که هم به حفظ سرمایه اهمیت می دهند و هم به دنبال سود منطقی و پایدار هستند.
مقایسه انواع استراتژی های کلاسیک مدیریت سرمایه در فارکس
| ویژگی / استراتژی | محافظه کارانه | تهاجمی | متعادل / هجینگ |
| هدف اصلی | حفظ سرمایه | حداکثرسازی سود | تعادل بین سود و ریسک |
| درصد سرمایه در هر معامله | کم (1% یا کمتر) | بالا (2% تا 10% یا بیشتر) | متوسط (1% تا 3%) |
| میزان ریسک پذیری | بسیار کم | بالا | متوسط |
| افق سرمایه گذاری | بلند مدت | کوتاه مدت | کوتاه مدت تا میان مدت |
| نوع معاملات رایج | کم ریسک / جفت ارزهای پایدار | پرنوسان / با لوریج بالا | متنوع / گاهی همراه با هج |
| مناسب برای | افراد محتاط و کم ریسک | معامله گران ریسک پذیر و فعال | تریدرهای متعادل و باتجربه |
| استفاده از هجینگ | معمولاً خیر | اغلب خیر | در صورت نیاز بله |
روش های جایگزین مدیریت سرمایه در فارکس
علاوه بر استراتژی های کلاسیک تریدرهای حرفه ای از روش های جایگزین و پیشرفته تری برای کنترل ریسک و بهینه سازی سرمایه استفاده می نمایند که این روش ها معمولاً به عنوان دسته ای مستقل از استراتژی های معاملاتی شناخته می شوند:
روش درصد ثابت (Fixed Fractional Method)
در این روش تریدر در هر معامله تنها درصد ثابتی از کل سرمایه (معمولاً 1 تا 3%) را در معرض ریسک قرار می دهد که در صورت وقوع زیان های پشت سرهم، افت سرمایه به صورت تدریجی اتفاق می افتد و فرصت بازیابی حفظ می شود که این روش عملاً ساده، محافظه کارانه و بسیار رایج در میان تریدرهای حرفه ای می باشد.
استراتژی مارتینگل (Martingale)
در استراتژی مارتینگل پس از هر معامله زیان ده، حجم معامله بعدی دو برابر می گردد تا با اولین برد، تمام ضررها جبران گردد. اگرچه این روش در بازارهای نوسانی می تواند موثر باشد ولی در صورت تداوم زیان، ریسک نابودی حساب (کال مارجین) به شدت افزایش می یابد؛ به همین دلیل این استراتژی اصلاً برای افراد مبتدی و حتی نیمه حرفه ای به هیچ عنوان توصیه نمی گردد و استفاده از این روش بدون داشتن سرمایه بالا و کنترل سخت گیرانه اصلاً توصیه نمی شود.
استراتژی آنتی مارتینگل (Anti-Martingale)
در استراتژی آنتی مارتینگل حجم معاملات پس از برد افزایش می یابد و پس از باخت کاهش پیدا می کند. هدف اصلی این استراتژی بهره برداری از دوره های سودده و کاهش ریسک در زمان زیان می باشد و در بازارهای رونددار بسیار کاربردی می باشد ولی نیاز به انضباط معاملاتی بالا دارد. بنابراین این استراتژی نیز مانند مارتینگل برای افراد مبتدی و حتی نیمه حرفه ای به هیچ عنوان توصیه نمی شود.
روش فرمول کِلی (Kelly Criterion)
روش کِلی یک مدل ریاضی برای تعیین درصد بهینه ریسک در هر معامله می باشد که بر اساس احتمال موفقیت و نسبت ریسک به ریوارد (سود) محاسبه می گردد. با وجود سود تئوریک بالا، تخمین نادرست احتمالات در بازار فارکس می تواند این روش را پر ریسک نماید، به همین دلیل اغلب از نسخه های تعدیل شده ی آن استفاده می شود.
تعیین حجم معامله بر اساس نوسان (Volatility-Based Position Sizing)
در این روش حجم معامله بر اساس میزان نوسان بازار تعیین می گردد تا سطح ریسک در شرایط مختلف ثابت بماند. برای تعیین حجم معامله بر اساس نوسان معمولاً از اندیکاتورهایی مانند ATR برای سنجش نوسان و تعیین فاصله حد ضرر به کار می روند.
روش رشد مرکب کنترل شده (Controlled Compounding)
در روش رشد مرکب کنترل شده معامله گر (تریدر) بخشی از سود را به سرمایه معاملاتی اضافه می نماید و مابقی را برداشت می کند. به طور کلی این روش رشد سرمایه را تسریع می کند و در عین حال اصول مدیریت ریسک را حفظ می نماید؛ روش رشد مرکب کنترل شده در واقع، ترکیبی از روش درصد ثابت و بهره مرکب می باشد که به صورت تدریجی حجم معاملات را افزایش می دهد.
مقایسه روش های پیشرفته مدیریت سرمایه در فارکس
| ویژگی / روش | معیار کِلی (Kelly Criterion) | حجم معامله بر اساس نوسان | رشد مرکب کنترل شده |
| سطح ریسک | متوسط تا بالا | متوسط | متوسط تا بالا |
| هدف اصلی | بهینه سازی رشد سرمایه | کنترل ریسک در نوسانات بالا | رشد تدریجی با سودهای قبلی |
| پیچیدگی اجرا | بالا (نیازمند محاسبات دقیق) | متوسط | متوسط |
| نیاز به سرمایه بالا | متوسط تا زیاد | متوسط | متوسط |
| مناسب بازارهای پرنوسان | بله | بله | بله |
| مناسب مبتدی ها | خیر | بله | بله |
| افق سرمایه گذاری | بلند مدت | متغیر | میان مدت تا بلند مدت |
مقایسه استراتژی های مدیریت سرمایه در بازار فارکس (مقایسه استراتژی های کلاسیک و پیشرفته)
| ویژگی / روش | محافظه کارانه | تهاجمی | متعادل | درصد ثابت | مارتینگل | آنتی مارتینگل |
| سطح ریسک | پایین | بالا | متوسط | پایین | بسیار بالا | متوسط |
| هدف اصلی | حفظ سرمایه | حداکثرسازی سود | تعادل بین سود و ریسک | رشد پایدار با کنترل ریسک | جبران ضرر با یک معامله | بهره برداری از روندهای مثبت |
| پیچیدگی اجرا | ساده | ساده | متوسط | ساده | ساده اما بسیار پر ریسک | متوسط |
| نیاز به سرمایه بالا | کم | متوسط تا زیاد | متوسط | کم | زیاد | متوسط |
| مناسب بازارهای پرنوسان | خیر | بله | بله | بله | بله (با ریسک بالا) | بله |
| مناسب مبتدی ها | بله | خیر | بله | بله | خیر | تا حدی |
| افق سرمایه گذاری | بلند مدت | کوتاه مدت | کوتاه مدت تا میان مدت | میان مدت تا بلند مدت | کوتاه مدت | کوتاه مدت |
12 نکته از امین آریا با تریدرهای مبتدی و نیمه حرفه ای
در ادامه 12 اصل مهم مدیریت سرمایه آورده ای که براساس تجربه کسب کرده ام را که رعایت آن ها می تواند احتمال سوددهی حساب شما را به طور چشمگیری افزایش دهد را آورده ام:
1. فقط با پولی معامله کنید که توان از دست دادنش را دارید
مهم ترین اصل مدیریت سرمایه این است که هرگز با پول ضروری زندگی معامله نکنید. سرمایه معاملاتی نباید شامل هزینه هایی مانند اجاره، وام، خوراک یا مخارج ضروری باشد. بنابراین بهتر است برای خود یک سقف زیان ماهانه مشخص کنید و در صورت رسیدن به آن، ترید کردن را متوقف نمایید. بازار فارکس ماشین پول سازی تضمینی نیست و بسیاری از افراد تنها با زیان، این مسیر را ترک می نمایند.
2. میزان ریسک هر معامله را از قبل مشخص کنید
ریسک به ازای هر معامله یکی از پایه ای ترین اصول مدیریت سرمایه می باشد؛ بنابراین در هر معامله بیش از 1 درصد از کل سرمایه را ریسک نکنید.
ریسک های کوچک و پیوسته، به رشد آرام ولی پایدار حساب منجر می شوند، در حالی که ریسک های بزرگ می توانند کل سرمایه را نابود نمایند.
3. بیش از حد معامله نکنید (Overtrading)
لازم نیست هر ساعت یا هر روز معامله کنید! تریدرهای حرفه ای منتظر شکل گیری ستاپ مناسب می مانند و در بازار به هر دلیلی ورود نمیکنند. اورتریدینگ باعث غلبه احساسات بر منطق می شود و یکی از مخرب ترین عادت های معاملاتی می باشد.
4. جلوی زیان را بگیرید، اجازه دهید سود ادامه پیدا کند
معاملات ضرر ده را سریع قطع کن، به سودها اجازه رشد بده. معامله گران مبتدی معمولاً زیان ها را نگه می دارند به امید بازگشت قیمت! و سودها را زود می بندند از ترس از دست رفتن آن ها در حالی که حرفه ای ها دقیقاً برعکس عمل می کنند.
5. همیشه از حد ضرر (Stop Loss) استفاده کنید
حد ضرر ستون فقرات مدیریت سرمایه است و تحت هیچ شرایطی نباید بدون حد ضرر معامله ای را باز کنید. بدون استاپ لاس حتی بزرگ ترین حساب ها نیز دیر یا زود نابود می شوند. حد ضرر به صورت خودکار معامله را در نقطه ای مشخص می بندد و از زیان های غیرقابل کنترل جلوگیری می نماید.
6. نسبت ریسک به ریوارد حداقل 2 داشته باشید
نسبت ریسک به ریوارد (R/R) نشان می دهد در برابر چه مقدار زیان، چه مقدار سود دریافت خواهید کرد. هرچه R/R بالاتر باشد، حتی با درصد برد کمتر نیز می توان سودده بود. طبق تجربه من نسبت ریسک به ریوارد 1:2 و 1:3 بسیار عالی هستند و در معاملاتی که ریسک به ریواردهای 1:1 دارند اصلاً ورود نکنید و خود را معطل ننمایید.
7. حجم معامله (Position Size) را درست محاسبه کنید
حجم معامله مستقیماً میزان سود و زیان را تعیین می کند بنابراین باید به درستی آن را محاسبه کنید؛ انتخاب حجم نامناسب میتواند سودهای بزرگ را به زیان های سنگین تبدیل می کند! نکاتی که با توجه به آن ها میتوانید تا حدی با حجم معامله بازی کنید (تغییر دهید):
- اگر حد ضرر کوچک باشد، آنگاه امکان معامله با حجم بالاتر وجود دارد
- اگر سرمایه زیاد باشد، میتوان معاملات با حجم بالاتر را انجام داد
- اگر قرار است ریسک بالاتر را انتخاب کنید، حتماً حد ضرر را دقیق تر کنترل کنید (تنها برای افراد حرفه ای و اسکالپرها)
8. در استفاده از لوریج محتاط باشید
همانطور که بارها شنیده اید اهرم (لوریج) بالا شمشیر دولبه می باشد، بنابراین استفاده نا آگاهانه از آن بسیار خطرناک است؛ چون لوریج به شما اجازه می دهد با سرمایه کم، حجم بزرگ معامله کنید ولی در نظر داشته باشید که سود بزرگ = ریسک بزرگ و لوریج بالا بدون حجم مناسب = نابودی سریع حساب!
لوریج بالا بدون مدیریت سرمایه یکی از اصلی ترین دلایل کال مارجین شدن تریدرها است.
9. طمع نکنید!
ترس و طمع دشمنان اصلی تریدرها هستند. اهداف غیر واقعی و دست نیافتنی، معاملات بیش از حد و انتظار سودهای نجومی همگی نتیجه طمع هستند. هیچ سیستم مدیریت سرمایه ای در کنار احساسات کنترل نشده دوام نمی آورد!!
10. از تریلینگ استاپ برای قفل سود استفاده نمایید
در بازارهای رونددار تریلینگ استاپ با فاصله مناسب میتواند به تریدرها کمک شایانی کند؛ چرا که هم سود حفظ شود و همزمان ریسک نیز کنترل می گردد. همچنین میتوانید حد ضرر را به نقطه ورود (بریک ایون) منتقل کنید و معامله را ریسک فری نمایید.
11. سود خود را برداشت کنید
بسیاری از تریدرها هیچوقت سودشان را برداشت نمی کنند و قصد دارند به صورت مرکب دائم از آن استفاده کنند. بهتر است بدانید برداشت دوره ای سود فشار روانی را کاهش می دهد، تمرکز و آرامش را افزایش می دهد و بخشی از اهداف مدیریت سرمایه را محقق می کند.
12. تعداد جفت ارزهای محدود برای معامله گری انتخاب کنید و همبستگی جفت ارزها را بشناسید
به صورت کلی روی ده تا جفت ارز ترید نکنید! تعداد محدودی جفت ارز را همیشه برای ترید خود در نظر داشته باشید (نهایت 3 تا جفت ارز)؛ چرا که با این روش رفتار قیمتی آن جفت ارزها را بهتر میشناسید.
همچنین همبستگی ارزی نشان می دهد نمادها تا چه حد هم جهت یا خلاف جهت حرکت می کنند. معامله هم زمان جفت ارزهای همبسته میتواند ریسک کلی حساب را چند برابر کند. بنابراین تنوع هوشمندانه معاملات، یکی از اصول کلیدی مدیریت سرمایه حرفه ای می باشد.
از طرفی نظر آقای سعید محمدی این است که روی 27 جفت ارز ترید کنید! بنابراین متناسب با استراتژی و مدیریت ریسک و سرمایه هر تریدری، این بخش میتواند متفاوت باشد و همانطور که در مقاله گفته شد، هیچ بهترین استراتژی یا سبکی برای همه وجود ندارد و برای هر فردی بهترین میتواند متفاوت باشد.
شایان توجه است که اطلاعات ارائه شده صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع رسانی دارد و به هیچ وجه توصیه سرمایه گذاری یا پیشنهاد خرید و فروش محسوب نمی شود. معاملات در بازارهای مالی با نوسانات شدید همراه است و امکان از دست رفتن بخشی یا تمام سرمایه وجود دارد؛ بنابراین پیش از هر تصمیم مالی، بررسی شخصی و مشاوره با متخصص توصیه می شود.
هنوز نظری ثبت نشده است.